20
02-2022

1 VAI TRÒ CHIẾN LƯỢC KINH DOANH TRONG BỐI CẢNH TOÀN CẦU HOÁ – Tài liệu text

Bạn đang xem bản rút gọn của tài liệu. Xem và tải ngay bản vừa đủ của tài liệu tại đây ( 1.08 MB, 109 trang )

6

cấu kinh tế thế giới thay đổi sâu sắc, (5) Quan hệ quốc tế có những biến đổi

lớn. [6]

Nhƣ vậy, hoạt động trong nền kinh tế thị trƣờng theo xu thế toàn cầu hoá,

việc sản xuất kinh doanh sản phẩm dịch vụ gì không hoàn toàn do doanh

nghiệp quyết định, mà do thị trƣờng quyết định. Trong đó, thị trƣờng quốc tế,

thị trƣờng khu vực chi phối thị trƣờng trong nƣớc và thị trƣờng trong nƣớc

phải dựa vào thị trƣờng quốc tế – nghĩa là thị trƣờng thế giới thống nhất. Song

thị trƣờng thế giới thƣờng xuyên biến đổi bởi sự thay đổi của các nhóm yếu tố

môi trƣờng kinh tế, tài chính – tiền tệ, chính trị, xã hội, văn hoá quốc tế

Vì lẽ đó, nếu doanh nghiệp không dự báo chính xác sự diễn biến của các

yếu tố môi trƣờng quốc tế, khu vực ảnh hƣởng đến qui mô thị trƣờng thì gặp

rủi ro trong sản xuất kinh doanh, sản xuất hàng hoá không phù hợp với nhu

cầu thị trƣờng về chất lƣợng, mẫu mã, giá cả, thị hiếu thì sẽ không cạnh tranh

đƣợc với sản phẩm đối thủ cạnh tranh, hệ quả là rủi ro trong kinh doanh. Để

tránh rủi ro trong sản xuất kinh doanh, doanh nghiệp buộc phải xây dựng

chiến lƣợc. Chỉ có chiến lƣợc thì mới có khả năng tránh đƣợc rủi ro kinh

doanh trong một toàn cầu hoá kinh tế. Trong nền kinh tế hội nhập thì cạnh

tranh ngày càng gay gắt hơn, do đó chiến lƣợc càng có giá trị đối với doanh

nghiệp.

Lịch sử kinh doanh trên thế giới đã từng chứng kiến không ít ngƣời gia

nhập làng kinh doanh từ một số vốn ít ỏi, nhƣng họ đã nhanh chóng thành đạt,

đi từ những thắng lợi này đến thắng lợi khác nhờ có đƣợc chiến lƣợc kinh

doanh hiệu quả.

Tuy nhiên, sự nghiệt ngã của thị trƣờng cũng đã từng ngốn mất tài sản,

vốn liếng của nhiều ngƣời nhảy vào kinh doanh mà không có chiến lƣợc kinh

7

doanh hoặc chiến lƣợc kinh doanh sai lầm, trong đó có cả những ngƣời đã

từng vang bóng một thời. [9]

Ở Việt Nam, từ khi chuyển sang thị trƣờng, nhất là trong xu thế hội nhập,

các doanh nghiệp đã bắt đầu phân cực. Một số thích ứng với cơ chế mới, xây

dựng chiến lƣợc kinh doanh đúng đắn đã nhanh chóng “phất lên”. Ngƣợc lại,

nhiều doanh nghiệp đã trở nên lúng túng không tìm đƣợc lối ra, dẫn đến làm

ăn ngày càng thua lỗ. Vì thế chẳng lạ gì, khi ngƣời ta bảo rằng trong nền kinh

tế thị trƣờng theo xu thế hội nhập, nếu doanh nghiệp không có chiến lƣợc

kinh doanh hoặc chiến lƣợc kinh doanh sai lầm thì cái nhận đƣợc chắc chắn sẽ

là thất bại.

Về lý thuyết cũng nhƣ thực tế cho thấy, trong nền kinh tế hội nhập, việc

thiết lập và thực thi chiến lƣợc kinh doanh sẽ mang lại các lợi ích cho doanh

nghiệp sau đây:

– Giúp doanh nghiệp thấy rõ hƣớng đi của mình trong tƣơng lai để quản

trị gia xem xét và quyết định tổ chức đi theo hƣớng nào và khi nào thì đạt tới

mục tiêu cụ thể nhất định.

– Giúp quản trị gia thấy rõ cơ hội và nguy cơ xảy ra trong kinh doanh

trong nền kinh tế hội nhập. Đồng thời giúp phân tích đánh giá dự báo các điều

kiện môi trƣờng trong tƣơng lai, tận dụng cơ hội, giảm nguy cơ đƣa doanh

nghiệp vƣợt qua cạnh tranh, giành thắng lợi.

– Giúp quản trị gia đƣa ra các quyết định để đối phó với từng môi trƣờng

kinh doanh một, nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh, đƣa doanh nghiệp đi

lên.

– Giúp doanh nghiệp tạo ra những chiến lƣợc kinh doanh tốt hơn thông

qua việc sử dụng phƣơng pháp tiếp cận hệ thống, tạo cơ sở để tăng sự liên kết

8

và tăng sự gắn bó của nhân viên và quản trị viên trong việc thực hiện mục tiêu

doanh nghiệp.

– Chiến lƣợc kinh doanh giúp tăng doanh số bán ra, tăng năng suất lao

động và tăng hiệu quả sản xuất kinh doanh, tránh đƣợc rủi ro về tài chính,

tăng khả năng phòng ngừa, ngăn chặn các nguy cơ mà công ty sẽ gặp phải

trong kinh doanh.

Greenley nhấn mạnh lợi ích của chiến lược kinh doanh như sau:

– Nó cho phép tự nhận biết ƣu tiên và tận dụng các cơ hội.

– Cho cách nhìn khách quan về vấn đề sản xuất kinh doanh.

– Nó biểu hiện cơ cấu của việc hợp tác và kiểm soát đƣợc cải thiện đối

với các hoạt động.

– Tối thiểu hoá tác động của những điều kiện và những thay đổi có hại

– Nó cho phép có những quyết định chính yếu trong việc hỗ trợ hơn các

mục tiêu đã thiết lập.

– Nó thể hiện sự phân phối có hiệu quả hơn thời gian, nguồn tài nguyên

cho các cơ hội kết quả đã xác định.

– Nó khuyến khích suy nghĩ tƣơng lai.

– Nó khuyến khích thái độ tích cực đối với sự đổi mới.

Tuy nhiên, chiến lược kinh doanh cũng có những hạn chế sau:

– Doanh nghiệp phải mất nhiều thời gian, chi phí cho việc xây dựng

chiến lƣợc.

– Chiến lƣợc luôn phải phù hợp môi trƣờng, nếu cứng nhắc sẽ rủi ro.

– Giới hạn sai sót trong việc dự báo môi trƣờng dài hạn đôi khi có thể rất

lớn. Nếu không khắc phục đƣợc sự sai sót đó sẽ có nguy cơ rủi ro.

9

– Tổ chức thực hiện không tốt chiến lƣợc thì sẽ thất bại.

Mặc dù có những khuyết điểm trên, nhƣng nếu biết khắc phục chúng và

vận dụng tốt mặt tích cực thì sẽ mang lại nhiều thành công cho doanh nghiệp.

Vì vậy, chiến lƣợc kinh doanh trở thành nhu cầu tất yếu của doanh nghiệp. [6]

1.1.2 Yêu cầu cơ bản đối với chiến lƣợc kinh doanh trong bối cảnh

toàn cầu hoá

– Một là, chiến lƣợc kinh doanh phải đạt đƣợc mục đích tăng thế lực của

doanh nghiệp và giành lợi thế cạnh tranh. Vì chiến lƣợc kinh doanh chỉ thật

sự cần thiết khi có cạnh tranh trên thị trƣờng. Không có đối thủ cạnh tranh thì

không cần chiến lƣợc kinh doanh. Muốn đạt đƣợc yêu cầu này, khi xây dựng

chiến lƣợc phải triệt để khai thác lợi thế so sánh của doanh nghiệp mình, tập

trung các biện pháp tận dụng lợi thế mạnh chứ không dùng quá nhiều công

sức cho việc khắc phục các điểm yếu tới mức không đầu tƣ gì thêm cho các

mặt mạnh.

– Hai là, chiến lƣợc kinh doanh phải bảo đảm sự an toàn kinh doanh cho

doanh nghiệp. Hoạt động kinh doanh chứa đựng trong lòng nó yếu tố mạo

hiểm mà các doanh nghiệp thƣờng phải đƣơng đầu. Do vậy, sự an toàn trong

kinh doanh nhiều khi lại là mối quan tâm hàng đầu của doanh nghiệp. Để đạt

đƣợc yêu cầu này, chiến lƣợc kinh doanh phải có vùng an toàn, trong đó khả

năng rủi ro vẫn có thể xảy ra nhƣng chỉ là thấp nhất. Phải luôn luôn đề phòng

tƣ tƣởng xây dựng chiến lƣợc kinh doanh theo kiểu đƣợc ăn cả, ngã về không,

do chƣa hiểu kỹ luận thuyết kinh doanh mạo hiểm.

– Ba là, phải xác định phạm vi kinh doanh, mục tiêu và những điều kiện

cơ bản để thực hiện mục tiêu. Việc xác định mục tiêu kinh doanh phải đảm

bảo sao cho khắc phục đƣợc sự dàn trải nguồn lực, hoặc tránh đƣợc tình trạng

không sử dụng hết nguồn lực. Trong mỗi phạm vi kinh doanh nhất định, các

10

doanh nghiệp có thể định ra mục tiêu cần đạt tới phù hợp với các điều kiện cụ

thể của mình. Việc định mục tiêu này phải rõ ràng và phải chỉ ra đƣợc những

mục tiêu cơ bản nhất, then chốt nhất. Đi liền với mục tiêu, cần có hệ thống

các chính sách, biện pháp và điều kiện vật chất, kỹ thuật, lao động làm tiền đề

cho việc thực hiện các mục tiêu ấy. Những vấn đề lớn này trong chiến lƣợc

kinh doanh không nên thể hiện trên những bản thuyết minh dài lê thê, trái lại

cần hết sức ngắn gọn, súc tích. Các công trình nghiên cứu cho thấy rằng, các

chiến lƣợc kinh doanh của những chuyên gia có đầu óc gần nhƣ có một đặc

điểm chung là: đơn giản và tự nhiên.

– Bốn là, phải dự đoán đƣợc môi trƣờng kinh doanh trong tƣơng lai. Việc

dự đoán này càng chính xác bao nhiêu thì chiến lƣợc kinh doanh càng phù

hợp bấy nhiêu. Dự đoán trƣớc hết là một hoạt động trí não, vì vậy muốn có

đƣợc các dự đoán tốt cần có một khối lƣợng thông tin và tri thức nhất định,

đồng thời phải có phƣơng pháp tƣ duy đúng đắn để có đƣợc cái nhìn thực tế

và sáng suốt về tất cả những gì mà doanh nghiệp có thể phải đƣơng đầu ở

tƣơng lai.

– Năm là, phải có chiến lƣợc dự phòng. Sở dĩ phải nhƣ vậy vì, chiến lƣợc

kinh doanh là để thực thi trong tƣơng lai, mà tƣơng lai luôn là điều chƣa biết.

Vì thế, khi xây dựng chiến lƣợc kinh doanh phải tính đến khả năng xấu nhất

mà doanh nghiệp có thể gặp phải. Và trong tình hình đó thì chiến lƣợc nào sẽ

đƣợc thay thế. (Mặc dù khi hoạch định chiến lƣợc kinh doanh đã dự đoán

tƣơng lai nhƣng dự đoán chỉ là dự đoán. Ngƣời giỏi nhất cũng chỉ có thể đƣa

ra đƣợc các dự đoán tiệm cận với thực tế sẽ diễn ra. Chiến lƣợc dự phòng sẽ

cho phép ứng đối một cách nhanh nhạy với những thay đổi mà trƣớc đây chƣa

lƣờng hết đƣợc).

11

– Sáu là, phải kết hợp độ chín muồi với thời cơ. Chiến lƣợc kinh doanh

không chín muồi thì chắc chắn doanh nghiệp sẽ thất bại. Nhƣng có điều tƣởng

nhƣ nghịch lý là, một số chiến lƣợc kinh doanh lại thất bại vì quá chín muồi.

Lý do thật dễ hiểu vì tƣ tƣởng cầu toàn trong việc xây dựng chiến lƣợc nên

mất quá nhiều thời gian gia công các chi tiết, kỳ vọng có đƣợc một chiến lƣợc

hoàn hảo. Điều đó dẫn đến khi xây dựng chiến lƣợc và triển khai thì đã mất

thời cơ. Cho nên, khi hoạch định chiến lƣợc kinh doanh phải phân biệt đƣợc

đâu là lý tƣởng và đâu là chiến lƣợc cầu toàn. Nếu một nhà chiến lƣợc quyết

tâm loại trừ mọi sai sót nhỏ trong chiến lƣợc của mình thì cần nhớ rằng thời

gian cần thiết đê xử lý và phân tích các thông tin sẽ là vô hạn. Bởi vậy, đến

khi vạch ra đƣợc một chiến lƣợc hoàn hảo cũng có thể là lúc nó trở nên lạc

hậu so với sự thay đổi có tính chất hàng ngày của thị trƣờng, hoặc là doanh

nghiệp không còn khả năng áp dụng, bởi đang trên đà phá sản do thời gian dài

hoạt động không có chiến lƣợc. Trong trƣờng hợp này, nhà chiến lƣợc cũng

giống nhƣ kẻ bất tài. [1]

1.2 KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI CHIẾN LƢỢC KINH DOANH

CỦA DOANH NGHIỆP

1.2.1 Khái niệm chiến lƣợc kinh doanh

Thuật ngữ chiến lƣợc (strategy) có nguồn gốc từ tiếng Hy Lạp với hai từ

“stratos” (quân đội, bầy đoàn) và “agos” (lãnh đạo, điều khiển) do vậy, chiến

lƣợc đƣợc hiểu là một thuật ngữ quân sự đƣợc dùng để chỉ kế hoạch dàn trận

và phân bổ lực lƣợng với mục tiêu đánh thắng kẻ thù. Chính vì vậy, trong

quân sự chiến lƣợc đƣợc hiểu là “nghệ thuật phối hợp các lực lƣợng quân sự,

chính trị, tinh thần, kinh tế đƣợc huy động vào chiến tranh nhằm chiến thắng

kẻ thù”

12

Từ thập kỷ 60 (thế kỷ XX) chiến lƣợc đƣợc ứng dụng vào lĩnh vực kinh

doanh và thuật ngữ “chiến lƣợc kinh doanh” ra đời. Tuy nhiên, quan niệm về

chiến lƣợc kinh doanh cũng đƣợc phát triển theo thời gian và ngƣời ta cũng

tiếp cận nó theo nhiều cách khác nhau. [6]

Theo General Ailleret: “Chiến lƣợc là việc xác định những con đƣờng và

những phƣơng tiện vận dụng để đạt tới các mục tiêu đã đƣợc xác định thông

qua các chính sách”.

Theo G.Hirsh: “Chiến lƣợc là nghệ thuật phối hợp các hành động và điều

khiển chúng nhằm đạt tới các mục tiêu dài hạn”

Theo cách tiếp cận truyền thống, “chiến lƣợc là việc xác định những mục

tiêu cơ bản dài hạn của doanh nghiệp và thực hiện chƣơng trình hành động

cùng với việc phân bổ các nguồn lực cần thiết để đạt đƣợc các mục tiêu đã

xác đinh”.

Chiến lƣợc kinh doanh chính là phác thảo hình ảnh tƣơng lai của doanh

nghiệp trong khu vực hoạt động và khả năng khái quát.

Dù tiếp cận theo cách nào thì bản chất của chiến lƣợc kinh doanh vẫn là

phác thảo hình ảnh tƣơng lai của doanh nghiệp trong khu vực hoạt động và

khả năng khai thác.

Theo cách hiểu này, thuật ngữ chiến lƣợc kinh doanh đƣợc dùng theo 3 ý

nghĩa phổ biến nhất:

– Xác định các mục tiêu dài hạn cơ bản của doanh nghiệp

– Đƣa ra các chƣơng trình hành động tổng quát

– Lựa chọn các phƣơng án hành động, triển khai phân bổ nguồn tài

nguyên để thực hiện mục tiêu đó.

Tác giả: Admin