19
02-2022

Phân Tích Dòng Tiền – Nguyên Tắc Lưu Chuyển Tiền Tệ

Phân tích dòng tiền góc nhìn tài chính với thực chất là với mục đích tìm ra khả năng, xu hướng cân đối dòng tiền cho nhu cầu của từng hoạt động sản xuất kinh doanh, cơ cấu dòng tiền của từng hoạt động. Từ đó giúp chủ doanh nghiệp nhận thức được dòng tiền dùng trong hoạt động sản xuất kinh doanh, trong thanh toán, trong hoàn trả lãi, trong hoàn trả vốn huy động.

Dòng tiền chính là “ Dòng Máu Nóng Của Doanh Nghiệp ” .
Hoạt động kinh doanh thương mại vốn được ví như là trái tim của một khung hình, còn dòng tiền chính là dòng máu nóng của khung hình đó. Để xem xét một doanh nghiệp có “ khỏe ” hay không ? Trước hết phải xem xét dòng máu nóng của doanh nghiệp có quản lý và vận hành tốt không ? Cũng giống như đang xem thực trạng sức khỏe thể chất của một con người .

Hơn 80% các doanh nghiệp SME gặp vấn đề về dòng tiền chảy liên tục trong doanh nghiệp, như: thiếu tiền nhập hàng, trả lương trễ cho nhân ciên, kế toán báo cáo chậm ảnh hưởng kế hoạch tài chính, trả chậm nhà cung cấp, hết tiền chạy marketing…

Trên thực tế, có rất nhiều cách thức và phương pháp để phân tích dòng tiền. Tuy nhiên, TACA chỉ đưa ra các nguyên lý về dòng tiền để bạn đọc hiểu rõ về bản chất việc phân tích dòng tiền như sau:

PHÂN TÍCH DÒNG TIỀN – “HÃY CHÚ TRỌNG VÀO TIỀN MẶT”

Vì, “Lợi nhuận là phù du, tiền mặt là có thật”

Dòng tiền khác với doanh thu. Việc sử dụng báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ là chìa khóa để hiểu tiền mặt, là huyết mạch của doanh nghiệp sẽ được quản trị hiệu suất cao như thế nào. Nhưng, trên trong thực tiễn trong bộ Báo cáo kinh tế tài chính thì Báo cáo lưu chuyển tiền thường rất ít được chăm sóc và sử dụng. Điều này được chứng mình qua hầu hết những Doanh nghiệp SME, nhân sự kế toán phần lớn là không biết lập báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ chứ chưa nói đến là biết đọc và nghiên cứu và phân tích. Từ hệ lụy đó hoàn toàn có thể suy ra rằng do nhu yếu thông tin của người chỉ huy doanh nghiệp về dòng tiền chưa có, hoặc là do không biết có một loại báo cáo giải trình này đang sống sót .
Mà chỉ biết rõ nhất là khi tiền mặt ngừng lưu thông thì doanh nghiệp đó không còn sống sót nữa. Bảng báo cáo giải trình tác dụng hoạt động giải trí kinh doanh thương mại biểu lộ doanh thu được tạo ra trong kỳ kế toán nhưng doanh thu không phải là tiền mặt, mà điều quan trọng là phải biết được lượng tiền mặt thực tiễn thu vào và chi ra là bao nhiêu .

Ví dụ, khi đánh giá một dự án đầu tư thì một trong những key quan trọng nhất của phân tích dòng tiền là đánh giá được lượng tiền mặt thu về ở tương lai so với thời điểm hiện tại là bao nhiêu, khi đánh giá được rồi thì phải có những phương án gì để kiểm soát. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ sử dụng tiền mặt làm phương tiện khách quan để có thể kiểm tra được tính chính xác hiệu quả số dư tiền mặt.

Nguyên tắc sử dụng báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

Ngày nay, nhìn chung báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ thường theo một dạng chuẩn dễ hiểu, dễ đọc mang lại nhiều quyền lợi hơn. Báo cáo lưu chuyển tiền tệ được phân định thành những phần có ý nghĩa, cung ứng thông tin rõ ràng về việc luân chuyển tiền mặt trong những hoạt động giải trí chính của doanh nghiệp. Các hoạt động giải trí này gồm có : Hoạt động kinh doanh thương mại, hoạt động giải trí góp vốn đầu tư và hoạt động giải trí kinh tế tài chính. Để hiểu được báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ cần phải biết được những gì được xem là TIỀN MẶT. Tiền mặt là những khoản tiền mà doanh nghiệp có trong tay hoặc nhận ngay trong ngày, có nghĩa là tiền thu được ngay hay những khoản đặt cọc thời gian ngắn .

Phân tích báo cáo lưu chuyển tiền tệ:

1. Hoạt động kinh doanh:

Dòng tiền hoạt động giải trí là dòng tiền thu vào, chi ra trong kỳ hiện tại. Chi tiền để mua hàng tồn dư, chi tiền để giao dịch thanh toán lương cho nhân viên cấp dưới, thu tiền từ bán sản phẩm & hàng hóa, thanh lý tài sản … là những ví dụ cho dòng tiền hoạt động giải trí .
Dòng tổng số thứ nhất trong báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ là quan trọng nhất, nó biểu lộ số tiền có được từ hoạt động giải trí kinh doanh thương mại. Tiền tự do từ hoạt động giải trí kinh doanh thương mại được dùng để trả cho chủ sở hữu và chủ nợ. Vậy lấy tiền từ đâu mà trả ?
Dòng tiền được tạo ra từ lệch giá dịch vụ / loại sản phẩm, muốn tạo ra lệch giá thì phải gồm có những thành tố cơ bản :
– Khấu hao gia tài : dòng tiền khấu hao giữ lại vì khởi đầu đã góp vốn đầu tư vào gia tài. Khấu hao gia tài cố định và thắt chặt là một khoản phi kinh tế tài chính ( thực ra nó ko phải là tiền mặt ). Dòng tiền khấu hao là khoản hoàn trả vốn góp vốn đầu tư vào 1 gia tài sau khoảng chừng thời hạn nhất định nào đó thì khoản góp vốn đầu tư này sẽ được hoàn trả. Từ đó khấu hao tăng lên qua những kỳ nghĩa là dòng vốn hoàn trả từ góp vốn đầu tư bắt đầu đang được thu về .
– Hàng tồn dư : dòng tiền phải trả cho nhà phân phối
– Lương : dòng tiền phải trả cho người lao động
– Lãi vay : dòng tiền phải trả cho người cho vay
– Thuế thu nhập doanh nghiệp : dòng tiền phải trả cho Nhà nước
– Lợi nhuận sau thuế : dòng tiền giữ lại
— > Vậy dòng tiền từ hoạt động giải trí kinh doanh thương mại được giữ lại biểu lộ trên báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ gồm có : Khấu hao gia tài và doanh thu sau thuế. Tiếp theo vốn lưu động hoặc gia tài lưu động từ bảng cân đối kế toán của năm trước và năm nay sẽ kiểm soát và điều chỉnh bằng những khoản tăng / giảm về hàng tồn dư, những khoản phải thu, những khoản phải trả giữa hai kỳ. Nếu hàng tồn dư nhiều hơn năm trước, có nghĩ là phải chi tiền mặt ra. Nếu những khoản phải thu nhiều hơn năm trước, có nghĩa là người mua đang chiếm hữu vốn và do đó doanh nghiệp sẽ ít tiền mặt hơn. Nếu những khoản phải trả nhà phân phối nhiều hơn, có nghĩa là doanh nghiệp trong thời điểm tạm thời đang chiếm hữu vốn và giữ nhiều tiền mặt hơn .

2. Hoạt động đầu tư:

Sau khi dòng tiền hoạt động giải trí kinh doanh thương mại đã được ghi nhận, ngân sách vốn góp vốn đầu tư sẽ được đưa tiếp vào báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ. Ngân sách chi tiêu vốn góp vốn đầu tư là những ngân sách tạo ra doanh thu trong nhiều kỳ. Ví dụ, ngân sách tương quan đến việc thiết kế xây dựng và shopping, lắp ráp trang thiết bị cho một nhà xưởng sản xuất là ngân sách vốn góp vốn đầu tư vì nó tạo ra lệch giá trong nhiều năm. Để đo lường và thống kê dòng tiền từ hoạt động giải trí góp vốn đầu tư cũng địa thế căn cứ từ bảng cân đối kế toán giữ hai kỳ để xác lập chênh lệch tăng / giảm của việc mua thêm gia tài, thanh lý tài sản .

3. Hoạt động tài chính:

Có hai nguồn tài chính là vay nợ và vốn chủ. Những khoản vay hay vốn góp là các nguồn tiền mặt, các khoản vay phải trả hay vốn cổ phiếu phải mua lại làm giảm lượng tiền mặt. Để tính toán sự biến động của dòng tiền tài chính cũng căn cứ vào bảng cân đối kế toán để xác định khoản chênh lệch tăng/giảm giữa hai kỳ kế toán.
Sự biến động về tiền mặt được thể hiện qua các khoản chênh lệch từ các hoạt động kinh doanh, đầu tư, tài chính. Các khoản chênh lệch này phải khớp với khoản chênh lệch giữa số tiền mặt năm nay và năm trước trên bảng cân đối kế toán.

Tất cả những hoạt động giải trí trên báo cáo giải trình lưu chuyển tiền tệ đều tương quan đến hai báo cáo giải trình kinh tế tài chính còn lại là Kết quả kinh doanh thương mại và Cân đối kế toán. Thể hiện mối quan hệ qua lại với nhau mật thiết giữa 3 báo cáo giải trình này. Nhưng để nghiên cứu và phân tích đơn thuần hơn ta hoàn toàn có thể chỉ cần một bảng cân đối kế toán thôi cũng đã bộc lộ được dòng tiền lưu thông trong hiện tại. Vậy sự đơn thuần đó sẽ được làm như thế nào ?

Phân tích bảng cân đối kế toán:

Được cấu thành từ 2 phần là TÀI SẢN và NGUỒN VỐN .
Tài sản gồm những yếu tố chỉ tiêu nào ?
Nguồn vốn gồm những yếu tố chỉ tiêu nào ?
Hai nội dung này những bạn làm kế toán đều rõ, chỉ có chủ doanh nghiệp là hơi gặp khó khăn vất vả chút .

1. Tài sản tăng khi nào? 

Hàng tồn dư tăng
Các khoản phải thu tăng

Các khoản đầu tư tài sản mới tăng

Các khoản khấu hao tăng ( dòng vốn hoàn trả từ góp vốn đầu tư bắt đầu đang được thu về ) .
Các khoản khác thuộc gia tài tăng
— > Vậy, khi hàng tồn dư tăng so với kỳ trước, có nghĩa là phải chi dòng tiền ra để mua hàng về. Dẫn đến dòng tiền mặt giảm .

2. Tài sản giảm khi nào? 

Khi những chỉ tiêu trên giảm so với kỳ trước
— > Vậy, khi những khoản phải thu giảm so với kỳ trước, có nghĩa là dòng tiền thu về bán hàng nhiều hơn. Dẫn đến dòng tiền mặt tăng .

3. Nguồn vốn tăng khi nào? 

Các khoản nợ vay thời gian ngắn, dàn hạn tăng
Các khoản phải trả cho nhà cung chưa giao dịch thanh toán
Các khoản thuế phải nộp chưa nộp
Các khoản lương chưa thanh toán giao dịch
Các khoản khác thuộc nguồn vốn tăng
— > Vậy, khi những khoản phải trả cho nhà cung ứng tăng so với kỳ trước, có nghĩa là dòng tiền chưa phải chi ra để giao dịch thanh toán. Dẫn đến dòng tiền tăng .

4. Nguồn vốn giảm khi nào?

Khi những chỉ tiêu trên giảm so với kỳ trước

— > Vậy, Khi những khoản vay thời gian ngắn ngân hàng nhà nước giảm so với kỳ trước, có nghĩa là dòng tiền đã chi ra để trả nợ. Dẫn đến dòng tiền giảm .

Quy luật dòng tiền lưu thông 

Từ những nghiên cứu và phân tích trên ta có ,

Quy luật 1: Tài sản tăng và nguồn vốn giảm, suy ra dòng tiền giảm (dòng tiền ra)

Quy luật 2: Tài sản giảm và nguồn vốn tăng, suy ra dòng tiền tăng (dòng tiền vào).

Việc trấn áp tiền mặt là trách nhiệm kinh tế tài chính quan trọng số 1 của việc làm quản trị. Các giám đốc cần hiểu rằng, lượng tiền mặt đến từ đâu và nó được tiêu tốn như thế nào, chính bới điều này hoàn toàn có thể tạo ra sự độc lạ về thành công xuất sắc và khó khăn vất vả về kinh tế tài chính .

Kiểm soát dòng tiền

Dù biết mà khó quản trị, chính là việc lên kế hoạch thu – chi chuẩn xác. Việc này yên cầu có một kế toán quản trị hoàn toàn có thể đưa ra những ước tính cho doanh nghiệp. Có người giám đốc hoàn toàn có thể kiểm soát và điều chỉnh và quản trị thu chi đúng – đủ để doanh nghiệp không bị hụt hơi. Tránh gặp yếu tố thu – chi quá đà, nhất là khi những ước tính kinh doanh thương mại chưa chuẩn xác mà chưa có kế hoạch backup kinh tế tài chính rõ ràng .

1. Có nhân viên cấp dưới hoặc kế toán giỏi đòi nợ

Hầu hết nhân viên cấp dưới thích bán hàng mà ngại đòi nợ. Để nợ xấu, nợ dài hạn. Bán được hàng mà tệ hơn cả không bán hàng. Vì thế, KPI của sales phải gắn liền với thu tiền .

2. Có nhân viên cấp dưới kế toán giao dịch thanh toán khó và kỹ tính, đủ chứng từ mới duyệt, biết co kéo với nhà phân phối

Ngọt ngào mà tinh tế .
Quy trình thanh toán kỹ lưỡng sẽ hạn chế việc thanh toán giao dịch quá sớm cho nhà phân phối .
Các sếp tổng học cách thương lượng và vấn đáp những câu hỏi đòi nợ. Đôi khi gặp những câu nói khó nghe mà cứ phải mặt dạn mày nhíu. Khi công ty lớn sẽ ưu tiên những nhà sản xuất tương hỗ khi công ty còn nghèo .

3. Làm kế hoạch thu – chi thời gian ngắn và trung hạn

Bắt đầu từ báo cáo giải trình thu chi hàng ngày
– Báo cáo thu chi tuần
– Dự báo thu chi tháng
– Tăng lên dự báo quý
– Rồi dự báo thu chi năm …
Cách đi này hơi chậm nhưng đủ để người làm kế hoạch thu – chi cảm nhận được những hoạt động giải trí của doanh nghiệp và tỷ suất .

Nhưng, bạn đừng đi ôm các form biểu hoành tráng từ các giảng viên hay các công ty lớn. Hãy bắt đầu từ những điều đơn giản. Khi bạn bắt đầu kiểm soát, thì ngay lập tức có cách và phương tiện.

Lưu ý: Bài viết phân tích dòng tiền chú trọng các yếu tố liên quan đến DÒNG TIỀN và việc Phân tích sức khoẻ tài chính trong doanh nghiệp nên có một số nguyên tắc sẽ trái ngược với kế toán.

Vũ Xuân Hải 

Bài viết tham khảo:

Tác giả: Admin