19
02-2022

Phân tích xu hướng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào châu Á

Ảnh minh họa. Nguồn : Internet .

Phân tích xu hướng dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào châu Á

Đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI ) đã được nhìn nhận qua 1 số ít lăng kính kim chỉ nan với nhiều quan điểm khác nhau. Mặc dù những điều tra và nghiên cứu trước đây đã xác lập 1 số ít yếu tố tác động ảnh hưởng đến quyết định hành động FDI của một doanh nghiệp đa quốc gia ( MNE ), nhưng những yếu tố quyết định hành động đó thường chỉ vận dụng cho toàn cảnh đơn cử được xem xét, hoặc nếu không sẽ chỉ tác động ảnh hưởng đến việc gia nhập thị trường khởi đầu. Một công thức triết lý tổng lực giúp nghiên cứu và phân tích những quy mô FDI trên những khu vực địa lý khác nhau đã được chứng tỏ là khó chớp lấy .

Các mô hình FDI như vậy cũng cần được kiểm tra theo thời gian, vì các yếu tố có lợi cho đầu tư ban đầu của MNE vào một quốc gia có thể thay đổi, khiến nó chuyển các khoản đầu tư mới sang nơi khác. Một số cân nhắc chiến lược có thể thúc đẩy sự thay đổi như vậy, chẳng hạn như cường độ cạnh tranh tăng lên tại địa điểm ban đầu, các yêu cầu cắt giảm chi phí thúc đẩy việc tìm kiếm các địa điểm sản xuất mới với chi phí thấp hoặc áp lực gia nhập thị trường mới trước những động thái tương tự của các đối thủ.

Các giải pháp do những chính phủ nước nhà thực thi trong việc tự do hóa chính sách đầu tư cũng ảnh hưởng tác động thâm thúy đến những quyết định hành động về FDI. Do đó, xu thế FDI là một hiện tượng kỳ lạ phức tạp, đa chiều, cần được xem xét từ quan điểm kinh tế tài chính vĩ mô cũng như kế hoạch doanh nghiệp để có nghiên cứu và phân tích trong thực tiễn hơn .
Nhiều cuộc khảo sát và điều tra và nghiên cứu, ví dụ điển hình như của Liên Hợp quốc, liên tục công bố tài liệu tổng hợp về FDI theo vương quốc. Những điều này thường cho thấy sự ngày càng tăng đáng kể của FDI vào một khu vực đơn cử, đồng thời với sự tụt giảm đầu tư vào những điểm đến phổ cập khác, cho thấy sự biến hóa của những yếu tố quyết định hành động FDI. Nghiên cứu này nhằm mục đích cung ứng cơ sở lý luận cho xu thế biến hóa của dòng vốn FDI cũng như nghiên cứu và phân tích sức mê hoặc của thị trường châu Á trong việc lôi cuốn FDI .

2. Tổng quan tài liệu

Lý thuyết về sự luân chuyển vốn là lý giải sớm nhất cho FDI, vốn được xem như thể một phần của những khoản đầu tư theo hạng mục đầu tư. Đóng góp mang tính cải tiến vượt bậc của Hymer’s ( 1960 ) là lời lý giải tiên phong về FDI trong truyền thống lịch sử tổ chức triển khai công nghiệp. Hymer coi FDI như một phương tiện đi lại chuyển giao kiến thức và kỹ năng và những gia tài doanh nghiệp khác để tổ chức triển khai sản xuất ở nước ngoài. Không giống như những khoản đầu tư theo hạng mục đầu tư, việc chuyển nhượng ủy quyền như vậy không tương quan đến quyền sở hữu hoặc quyền trấn áp bị từ bỏ .
Theo cách tương tự như, Vernon ( 1966 ) đã sử dụng khái niệm chu kỳ luân hồi sống của loại sản phẩm để đưa ra giả thuyết rằng những công ty chuyển những công nghệ tiên tiến sản xuất được tiêu chuẩn hóa và đã bão hòa tại thị trường trong nước ra nước ngoài. Hai mảng cơ bản này đã tạo ra nhiều góp phần để lý giải những hoạt động giải trí FDI và MNE từ những cơ sở kim chỉ nan khác nhau .
Trong khi, Caves ( 1971 ) và Dunning ( 1958 ) coi FDI là một cách để khai thác lợi thế về quyền sở hữu, Rugman ( 1979 ) lại coi đây là sự đa dạng hóa rủi ro đáng tiếc và là gia tài tổ chức triển khai và chuyển giao kiến thức và kỹ năng của Kogut ( 1983 ). Hơn nữa, trong khi Buckley và Casson ( 1976 ) và Hennart ( 1982 ) lý giải logic cho việc nội bộ hóa những thanh toán giao dịch trong MNE, Knickerbocker ( 1973 ) cho rằng những MNE bộc lộ hiệu ứng vòng tròn khi họ theo chân những đối thủ cạnh tranh của mình vào những thị trường mới như một phản ứng chiến lược so với sự cạnh tranh đối đầu độc quyền .
Mô hình chiết trung ( Dunning, 1980, 1993 ) cung ứng một khuôn khổ dựa trên lợi thế về quyền sở hữu, vị trí và nội bộ ( OLI ) để nghiên cứu và phân tích tại sao và ở đâu, những MNE sẽ đầu tư ra nước ngoài. Những hình thức đầu tư như vậy hoàn toàn có thể là : tìm kiếm tài nguyên ( tự nhiên ), tìm kiếm thị trường, tìm kiếm hiệu suất cao hoặc tìm kiếm gia tài kế hoạch. Mô hình Upsaala ( Johanson và Vahlne, 1977 ) cho rằng, những MNE tham gia tăng dần vào FDI. Ban đầu họ chỉ đầu tư nhỏ vào những vương quốc gần nhau về mặt địa lý và văn hóa truyền thống, nhưng sau đó, khi kinh nghiệm tay nghề tích góp được nhiều hơn, những khoản đầu tư lớn hơn được triển khai vào những vương quốc xa nhau về cả 2 mặt trên .
Những tăng trưởng triết lý tiếp theo lý giải sự tăng trưởng năng động của lợi thế chiếm hữu và cách những MNE chuyển chúng trải qua FDI. Chúng gồm có cách tiếp cận dựa trên nguồn lực ( Conner, 1991 ; Wernerfelt, 1984 ), quan điểm tiến hóa ( Nelson và Winter, 1982 ; Teece và tập sự, 1997 ) và cách tiếp cận quản trị tổ chức triển khai của Prahalad và Doz ( 1987 ), Bartlett và Ghoshal ( 1989 ) và Sethi và Guisinger ( 2002 ). Động lực chính của những triết lý này là kỹ năng và kiến thức và kiến thức và kỹ năng của một công ty tạo thành lợi thế sở hữu ngầm. Các MNE, với năng lực thiết lập và quản trị những cơ cấu tổ chức tổ chức triển khai phức tạp, duy trì những lợi thế này bằng cách tận dụng chúng trải qua những khoản đầu tư trên toàn quốc tế .
Nhiều nghiên cứu và điều tra thực nghiệm đã tập trung chuyên sâu vào những yếu tố quyết định hành động FDI, dựa trên lợi thế chiếm hữu. Mối quan hệ đáng kể đã được tìm thấy giữa FDI và công nghệ tiên tiến ( Lall, 1980 ), quy mô doanh nghiệp ( Li và Guisinger, 1992 ), quy mô vốn ( Pugel, 1981 ) và sự độc lạ của loại sản phẩm ( Caves, 1971 ). Những điều tra và nghiên cứu này tuy nhiên chỉ cung ứng cơ sở lý luận và một mô thức tổng quát cho FDI mà không lý giải sự độc lạ giữa những khu vực .
OLI cho thấy quy mô thị trường, tăng trưởng thị trường, những rào cản so với thương mại, tiền lương, sản xuất, giao thông vận tải và những ngân sách khác, không thay đổi chính trị, những pháp luật về thuế và thương mại của cơ quan chính phủ đã ảnh hưởng tác động đến những quyết định hành động về khu vực ( Dunning, 1993 ). Tuy nhiên, không có nghiên cứu và điều tra nào điều tra và nghiên cứu đồng thời tổng thể những yếu tố ảnh hưởng tác động trên. Phương pháp luận và trọng tâm của những nghiên cứu và điều tra này cũng khác nhau đáng kể. Trong khi Root và Ahmed ( 1978 ) tìm hiểu về thuế và những chủ trương của cơ quan chính phủ, sử dụng thuế suất doanh nghiệp theo luật định làm đại diện thay mặt cho ảnh hưởng tác động của những chủ trương tài khóa so với những nhà đầu tư mới, Nigh ( 1985 ) nhấn mạnh vấn đề ảnh hưởng tác động tích cực của sự không thay đổi chính trị và Contractor ( 1991 ) đã tìm hiểu ảnh hưởng tác động của những chủ trương của chính phủ nước nhà so với việc lựa chọn khu vực FDI .
Sử dụng Khảo sát điểm chuẩn của Bộ Thương mại Hoa Kỳ năm 1977 và 1982, Loree và Guisinger ( 1995 ) đã kiểm tra tác động ảnh hưởng của những biến chủ trương và phi chủ trương so với vị trí. Họ tìm thấy những tác động ảnh hưởng tích cực đáng kể so với những nguồn đầu tư và những tác động ảnh hưởng xấu đi so với những nhu yếu về hiệu suất cao hoạt động giải trí và thuế suất của nước thường trực. Các biến số phi chủ trương, đơn cử là không thay đổi chính trị, khoảng cách văn hóa truyền thống, GDP trung bình đầu người và hạ tầng, cũng ảnh hưởng tác động rất đáng kể .
Hầu hết những điều tra và nghiên cứu này tương thích hơn với việc gia nhập thị trường khởi đầu và không nghiên cứu và phân tích những khuynh hướng FDI một cách linh động. Tuy nhiên, điều tra và nghiên cứu về con đường tăng trưởng đầu tư có yếu tố theo chiều dọc ( Dunning, 1981, 1986 ; Ozawa, 1992 ; Narula, 1996 ; Tolentino, 1992 ; Dunning và Narula, 1996 ). Quan điểm này cho thấy mô hình FDI biến hóa như thế nào theo tiến trình tăng trưởng kinh tế tài chính của nước chủ nhà. Theo đó, những nước kém tăng trưởng hơn lôi cuốn hầu hết vốn FDI tìm kiếm nguồn lực và hiệu suất cao vào những thị trường loại sản phẩm hoặc những trách nhiệm sản xuất sử dụng nhiều lao động. Khi những nước này tăng trưởng và cải tổ nền kinh tế tài chính, hạ tầng công nghệ tiên tiến và kỹ năng và kiến thức kỹ thuật của lực lượng lao động, họ sẽ lôi cuốn FDI vào những hoạt động giải trí có giá trị ngày càng tăng lớn hơn .

3. Các yếu tố làm thay đổi xu hướng FDI vào châu Á

3.1. Vị trí đầu tư

Mô hình chiết trung của Dunning nói chung là một MNE đầu tư vào vị trí thuận tiện nhất. Tuy nhiên, nếu tất cả chúng ta xem xét những quyết định hành động về vị trí của những MNE khác nhau thì “ vị trí ” hoàn toàn có thể có nội hàm khu vực rộng hơn. Các MNE thường nhìn nhận những điểm đến có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài tiềm năng trên cơ sở khu vực, thay vì một vương quốc. Các vương quốc tiếp giáp địa lý thường có nền văn hóa truyền thống, mạng lưới hệ thống chính trị, kinh tế tài chính và trình độ tăng trưởng tựa như. Các vương quốc như vậy thường tạo thành một nhóm kinh tế tài chính khu vực, với sự giống hệt đáng kể trong những chủ trương thương mại và đầu tư của họ .
Hoạt động trong những thị trường thống nhất như vậy mang lại nhiều quyền lợi tích góp cho những MNE với hạ tầng thông tin liên lạc chung, thương mại nội khối không có rào cản và những thời cơ liên kết. FDI vào Tây Âu ( EU ), Đông Á ( ASEAN ), Nam Á ( SAARC ), Đông Âu, Mỹ Latinh ( ví dụ : MERCOSUR ) và châu Phi ( PTA ), … cũng theo cùng một quy mô khu vực trong việc khai thác lợi thế kinh tế tài chính, hội nhập đã nêu ở trên và tận dụng sự phân công lao động quốc tế .
Báo cáo “ Xu hướng FDI Nhật Bản tại những nước Khu vực Đông Nam Á ” của GS. Yasuhiro Yamada, Đại diện Viện Nghiên cứu Hội nhập Đông Á ( ASEAN – Nhật Bản ) chỉ ra rằng, Khu vực Đông Nam Á là khu vực đứng vị trí số 1 quốc tế về tăng trưởng kinh tế tài chính vững chắc trong 3 thập kỷ qua nhờ những cải cách can đảm và mạnh mẽ về môi trường tự nhiên kinh doanh thương mại cũng như hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế tài chính quốc tế. Bằng chứng đơn cử với Nước Ta là thu nhập trung bình đầu người từ 1.120 USD năm 2009 đã lên mức 1.990 USD năm năm ngoái. Mức thu nhập này được nhìn nhận là ở ngưỡng những nước trung lưu và trong tương lai sẽ là nước có mức thu nhập trung bình đầu người cao tầm 12.745 USD. Trong tương lai, những nước trong khu vực ASEAN, đặc biệt quan trọng là Nước Ta sẽ trở thành khu vực mê hoặc của những nhà đầu tư trên quốc tế nhờ có yếu tố tích cực trong quy trình hội nhập kinh tế tài chính quốc tế, cũng như những cải tổ thay đổi và tăng trưởng của thiên nhiên và môi trường kinh doanh thương mại .
Bằng những điều tra và nghiên cứu nổi bật trong đề tài “ Đầu tư trực tiếp nước ngoài của Nhật Bản – Các nghiên cứu và điều tra về những nhà kinh doanh bán lẻ Nhật Bản so với thị trường châu Á ”, PGS. Atsuji Ohara – Đại học Nagasaki ( Nhật Bản ) chỉ ra rằng, châu Á là thị trường tiềm năng lôi cuốn những nhà đầu tư Nhật Bản bằng mạng lưới người mua mới, đặc biệt quan trọng là những tầng lớp trung lưu ở những thị trường mới nổi – nơi mà những nhà đầu tư hoàn toàn có thể tận dụng nguồn vốn của mình lan rộng ra tên thương hiệu và quy mô kinh doanh thương mại. Các nhà kinh doanh bán lẻ Nhật Bản đang lan rộng ra FDI từ thị trường Trung Quốc sang những nước Khu vực Đông Nam Á bằng kế hoạch đa dạng hóa hơn là chỉ tập trung chuyên sâu vào thị trường Trung Quốc .

3.2. Áp lực giảm chi phí

Kể từ cuối những năm 1980, MNES cũng đã đầu tư lớn vào Trung Quốc, Ấn Độ và Indonesia, những thị trường khổng lồ. Các nước này theo truyền thống lịch sử đã có hàng rào thuế quan cao để ngăn ngừa sự xâm nhập của sản phẩm & hàng hóa nước ngoài. nhà nước của họ thường chỉ xâm nhập vào những thị trường béo bở của họ khi những MNE thiết lập những cơ sở sản xuất tại địa phương .
Việc hình thành áp lực đè nén cạnh tranh đối đầu nóng bức ở khu vực chủ nhà bắt đầu sẽ khiến những MNE phải đầu tư tìm kiếm hiệu suất cao vào những vương quốc có mức lương thấp để giảm ngân sách. Trên trong thực tiễn, để đối phó với sự ngày càng tăng của áp lực đè nén cạnh tranh đối đầu nóng bức ở Tây Âu, những MNE của Hoa Kỳ đã chuyển dời cơ cấu tổ chức FDI của họ vào những nước châu Á có GNP thấp ( do đó là những thị trường kém mê hoặc hơn ) đa phần để tận dụng mức lương thấp những Lever. Theo nhận định và đánh giá của Hội nghị Liên Hiệp quốc về Thương mại và Phát triển ( UNCTAD / CNUCED ), Trung Quốc, Nước Hàn và nhất là Khu vực Đông Nam Á, trở thành những địa phận hoạt động giải trí lý tưởng. Tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài trên quốc tế được thống kê năm 2013 đạt 1.450 tỷ USD. Vào lúc mà cả Liên hiệp châu Âu lẫn Bắc Mỹ chỉ giành được 250 tỷ USDcủa số vốn đầu tư nói trên, thì phần đổ vào châu Á là 426 tỷ USD. Châu Á chiếm đến gần 30 % tổng số FDI của toàn thế giới. Nhưng đứng đầu list vẫn là Trung Quốc với 124 tỷ USDFDI được đổ vào Trung Quốc – không kể Hồng Kông và Đài Loan. Như vậy, chỉ một mình Trung Quốc chiếm đến 1/3 tổng đầu tư nước ngoài hướng về những nền kinh tế tài chính đang trỗi dậy của toàn châu Á .
3.3. Môi trường đầu tư tự do
Hiệu quả và đầu tư tìm kiếm thị trường của những MNE vào một khu vực sẽ phụ thuộc vào vào những vương quốc trong khu vực đó vận dụng những chủ trương tự do hóa thân thiện với nhà đầu tư .
Các chủ trương kinh tế tài chính hạn chế của hầu hết những nước đang tăng trưởng ở châu Á, châu Mỹ Latinh và châu Phi thường xuất phát từ khuynh hướng xã hội chủ nghĩa của họ. Điều này, cùng với những quyền lợi lớn hơn của việc đầu tư vào Tây Âu, đã ngăn cản mọi nguồn vốn FDI đáng kể vào châu Á. Tuy nhiên, sự thất bại liên tục của những nền kinh tế tài chính kế hoạch đã gây ra sự bất bình thoáng đãng với những chủ trương hạn chế và từ từ những cơ quan chính phủ này khởi đầu Open nền kinh tế tài chính của họ ( UNCTAD, 1997 ). Trong tiến trình 1991 – 1996, hơn 100 vương quốc đã thực thi tổng số 599 biến hóa để tự do hóa những lao lý về FDI, nhưng riêng trong năm 1997, 76 vương quốc đã triển khai 151 đổi khác về tự do hóa ( Liên hợp quốc, 1998 ) .
Thay vì sự thù địch trước đó so với những MNE, những cơ quan chính phủ hiện đã xây dựng những cơ quan lôi cuốn FDI. Do đó, hai yếu tố áp lực đè nén cạnh tranh đối đầu nóng bức tích tụ tại những điểm đến FDI khởi đầu và tự do hóa thoáng đãng đồng thời của những nền kinh tế tài chính đã tác động ảnh hưởng song song để giúp lôi cuốn FDI tìm kiếm hiệu suất cao vào những nước ASEAN ( UNCTAD, 1997 ). Động lực thôi thúc tăng trưởng kinh tế tài chính do FDI mang lại ở khu vực này từ từ khiến những nước đang tăng trưởng khác cũng phải gia nhập vòng xoáy tự do hóa .
Malaisia luôn duy trì một chính sách tự do so với đầu tư nước ngoài. Đặc biệt vào cuối thập niên 80, sau khi liên tục tự do hóa những chủ trương đầu tư nước ngoài, bảo vệ những khuyễn mãi thêm và cơ sở vật chất mê hoặc, tăng cường những nỗ lực thực thi đầu tư, dòng vốn FDI đổ vào nghành nghề dịch vụ sản xuất tăng đáng kể. FDI góp phần đáng kể vào không chỉ vào sự tăng trưởng GDP, mà còn từ góc nhìn đổi khác cơ cấu tổ chức kinh tế tài chính, chuyển Malaisia từ cơ bản là sản xuất thô sơ sang một nền kinh tế tài chính công nghiệp hóa .
Trung Quốc bắt đầu triển khai chủ trương Open “ từ từ ”, chỉ lôi cuốn FDI vào 1 số ít vùng đặc biệt quan trọng ( Khu kinh tế tài chính đặc biệt quan trọng – SEZ ) như một cuộc thử nghiệm về vận dụng Luật Liên doanh quy trình tiến độ 1979 – 1985. Sau thành công xuất sắc của 4 SEZ, cơ quan chính phủ Trung Quốc liên tục khuyến khích FDI, xây dựng 14 thành phố mở duyên hải trong năm 1984. Giai đoạn 1986 – 1991 ghi lại sự Open can đảm và mạnh mẽ với việc mở ra thị trường hóa đổi ngoại tệ năm 1985, việc phát hành “ Các lao lý của Hội đồng Nhà nước về khuyến khích đầu tư nước ngoài ” năm 1986, và “ Luật về Các doanh nghiệp 100 % chiếm hữu nước ngoài ” .
Năm 1992, Trung Quốc thông tin liên tục chủ trương thay đổi và Open với tiềm năng “ kiến thiết xây dựng một nền kinh tế thị trường theo khuynh hướng xã hội chủ nghĩa ”. nhà nước tìm cách lan rộng ra chủ trương khuyến khích FDI ra toàn quốc gia. Giai đoạn này tận mắt chứng kiến sự phó thác quyền lực tối cao từ chính quyền sở tại TW cho những chính quyền sở tại địa phương. Các tỉnh và thành phố được tự do kiến thiết xây dựng những giải pháp khuyến khích đầu tư dẫn đến tác dụng hàng ngàn Khu tăng trưởng kinh tế tài chính và công nghệ tiên tiến được xây dựng, đầu tư và tăng lên đáng kể. Năm 1997, để đối phó với tác động ảnh hưởng của khủng hoảng cục bộ kinh tế tài chính châu Á, Trung Quốc quyết định hành động phát hành chủ trương tự do hóa đồng tiền nhằm mục đích nâng cao cầu trong nước, chống lạm phát kinh tế và liên tục nỗ lực lôi cuốn FDI. Việc gia nhập WTO lưu lại việc từng bước Open trọn vẹn nền kinh tế tài chính .

Kết quả của việc cải cách và mở cửa nền kinh tế giúp Trung Quốc trở thành điểm đến hàng đầu của thu hút FDI của thế giới, góp phần nâng cao sản lượng công nghiệp, tăng doanh thu về thuế, gia tăng xuất khẩu, tạo lượng việc làm khổng lồ và hấp thụ chuyển giao công nghệ và bí quyết kỹ thuật. Theo nghiên cứu của UNCTAD, có 400 trong số 500 công ty đa quốc gia lớn nhất đã đầu tư vào Trung Quốc.

Nước Ta cũng là một ví dụ tiêu biểu vượt trội cho việc Open nền kinh tế tài chính đón dòng vốn FDI. Nước Ta có mức độ Open kinh tế tài chính và thương mại cao. Về thương mại, là thành viên của ASEAN, được hưởng thị trường thương mại tự do của Cộng đồng ASEAN và chuỗi hiệp định thương mại tự do ” ASEAN + 1 ” ( gồm có Trung Quốc, Nhật Bản, Nước Hàn, nước Australia, New Zealand, Ấn Độ, … ) .
Nước Ta cũng đã tham gia CPTPP tiêu chuẩn cao và RCEP gồm có Trung Quốc ; đã ký Hiệp định Thương mại Tự do Nước Ta – EU được gọi là ” Hiệp định Thương mại Tự do Thế hệ mới ” với EU và thuế quan so với EU sẽ từ từ được giảm xuống 0. Chiến tranh thương mại đã khiến mức thuế quan giữa Trung Quốc và Mỹ tăng lên đáng kể, đồng thời làm điển hình nổi bật lợi thế về thuế quan thấp của Nước Ta .
Các giải pháp tự do hóa của Nước Ta không chỉ nhằm mục đích giảm ngân sách thương mại, mà còn nhằm mục đích thôi thúc cải cách trong nước, đạt được Open chất lượng cao và tạo ra một chuỗi công nghiệp phong phú và bền vững và kiên cố. Về đầu tư, tình hình chính trị của Nước Ta không thay đổi và khoanh vùng phạm vi đầu tư được phép rộng. Theo Chỉ số hạn chế FDI năm 2019 do OECD tổng hợp, Nước Ta cởi mở hơn với đầu tư nước ngoài so với Trung Quốc chỉ đứng sau Nước Singapore và Myanmar trong khối ASEAN .

3.4. Sự gần gũi về văn hóa

Nhiều nghiên cứu và điều tra trước đây đã phát hiện ra mối quan hệ văn hóa truyền thống so với nước thường trực là một yếu tố quyết định hành động đáng kể đến FDI. Tuy nhiên, một số ít học giả đã lập luận rằng sở trường thích nghi và thị hiếu của người tiêu dùng ở những vương quốc khác nhau đang quy tụ về một chuẩn mực toàn thế giới và do đó ảnh hưởng tác động của khoảng cách văn hóa truyền thống hoàn toàn có thể sẽ giảm dần. Hơn nữa, những MNE cũng hoàn toàn có thể bị buộc phải bỏ lỡ khoảng cách văn hóa truyền thống lớn hơn của những nước đang tăng trưởng để ủng hộ lợi thế về mức lương thấp của họ và chọn họ là những khu vực “ tốt nhất tiếp theo ” .
Ngay từ những năm 1950, Nhật Bản đã triển khai những dự án Bất Động Sản đầu tư vào khu vực Khu vực Đông Nam Á. Khối lượng đầu tư trực tiếp của Nhật Bản vào những nước ASEAN liên tục có sự ngày càng tăng can đảm và mạnh mẽ. Từ năm 1990 đến năm 1993, FDI của Nhật Bản vào những nước này tăng từ 7,8 % đến 11,33 %. Đến năm 1994, tổng số vốn đầu tư này đã lên tới 5,13 tỷ USD. Trong năm năm trước, số lượng này đã lên đến 35,57 tỷ USD, tương tự với 12,5 % tổng vốn đầu tư ra nước ngoài của Nhật Bản và 54 % đầu tư trực tiếp của Nhật Bản tại châu Á. Sau thỏa thuận hợp tác Plaza, đồng Yên lên giá mạnh so với đồng USDvà những đồng xu tiền ASEAN làm mất tính cạnh tranh đối đầu của những loại sản phẩm xuất khẩu. Điều này góp thêm phần làm ngày càng tăng xu thế chuyển dời đầu tư của Nhật Bản sang những nước châu Á, nơi có văn hóa truyền thống tương đương và có chi phí sản xuất thấp hơn rất nhiều so với tại Nhật Bản .
Năm 2018, đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI ) của Nhật Bản tại ASEAN lên tới gần 30 tỷ USD, chiếm gần 56 % tổng vốn FDI của Nhật Bản tại châu Á .
Đất nước Mặt trời mọc cũng tích cực thiết lập quan hệ kinh tế tài chính ngặt nghèo với ASEAN theo những cách khác. Trong vòng 6 năm, từ năm 2002 – 2008, Nhật Bản đã phê chuẩn những thỏa thuận hợp tác hợp tác kinh tế tài chính với toàn bộ 10 vương quốc thành viên ASEAN. Nhật Bản cũng ủng hộ tăng cường hội nhập kinh tế tài chính của ASEAN trải qua hợp tác trong khuôn khổ Hành lang Kinh tế Đông – Tây, Hành lang Kinh tế phía Nam ( với những vương quốc lục địa của ASEAN ) và Hành lang Kinh tế ASEAN. Những hoạt động giải trí kinh tế tài chính này đã giúp tăng cường ảnh hưởng tác động của Nhật Bản tại Khu vực Đông Nam Á .
Trong một cuộc thăm dò dư luận năm 2019, có tới 93 % công chúng ASEAN coi Nhật Bản như là người bạn và 87 % cho rằng vai trò của Nhật Bản rất quan trọng so với khu vực. Với những góc nhìn tích cực này, quan hệ Nhật Bản – ASEAN sẽ liên tục tăng trưởng, tạo thuận tiện hơn nữa cho việc tăng cường hợp tác song phương trong tương lai .

3.5. Chu kỳ đầu tư – phát triển

FDI vào những nước có mức lương thấp cũng đã tận mắt chứng kiến một hiệu ứng hỗn hợp. Vì những MNE không đủ năng lực để nhường những thị trường mới cho những đối thủ cạnh tranh của mình, nên họ đã phải theo chân họ vào những thị trường đó. Kết quả là sự ngày càng tăng hoạt động giải trí kinh tế tài chính đã dẫn đến mức lương tăng và những MNE hoàn toàn có thể khởi đầu đương đầu với áp lực đè nén cạnh tranh đối đầu nóng bức ngay cả trong những khu vực FDI mới. Cuối cùng, chu kỳ luân hồi tìm kiếm những vị trí mới cho những khoản đầu tư tìm kiếm hiệu suất cao và tìm kiếm thị trường hoàn toàn có thể được lặp lại. Những điểm đến tiềm năng thứ nhất cũng cần phân phối những điều kiện kèm theo tiên quyết như thiên nhiên và môi trường thân thiện với nhà đầu tư, sự không thay đổi chính trị và kinh tế tài chính và hạ tầng tốt, …
Đầu tư của Trung Quốc vào Nước Ta hiện đang là đầu tư tìm kiếm hiệu suất cao do những doanh nghiệp vừa và nhỏ đứng vị trí số 1. Thứ nhất, đầu tư tự phát của những doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm lợi thế. Đầu tư của những doanh nghiệp Trung Quốc vào Nước Ta đa phần là đầu tư tư nhân dưới 100 triệu USD, đa phần đến từ ngành Dệt may với nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ. Thứ hai, xem xét chính để đầu tư vào Nước Ta là chuyển giao công nghiệp thụ động trong toàn cảnh đổi khác bên trong và bên ngoài. Trước năm 2017, những công ty Mỹ chuyển đến Nước Ta đa phần do ngân sách nhân công và đất đai ở Trung Quốc tăng cao, sau năm 2017, họ chuyển sang Nước Ta để tránh bị áp thuế cao do cuộc chiến tranh thương mại Trung – Mỹ .
Đầu tư tìm kiếm thị trường cũng có triển vọng ở Nước Ta. Theo kinh nghiệm tay nghề lịch sử dân tộc của Trung Quốc, Nước Ta hiện đang trong thời kỳ kinh tế tài chính tăng trưởng và công nghiệp hóa tiềm ẩn những thời cơ to lớn để tăng trưởng kinh tế tài chính, tăng thu nhập và tăng cường đô thị hóa. Dân số Nước Ta gần 100 triệu người và tổng thị trường tiêu dùng rất lớn ; GDP trung bình đầu người tương tự với mức năm 2006 của Trung Quốc và thu nhập tăng lên thôi thúc tiêu dùng tăng cấp ; tỷ suất đô thị hóa của Nước Ta chỉ là 36,6 %, vẫn còn nhiều năng lực cải tổ so với những nước có thu nhập trung bình khác .
GDP trung bình đầu người của Nước Ta chưa đến 3.000 USD, nhưng trong toàn cảnh cuộc chiến tranh thương mại Trung – Mỹ và đại dịch Covid-19, Nước Ta đã trở thành điểm trung tâm về đầu tư nước ngoài. nhà nước Nhật Bản đã chi 2,2 tỷ USD để tương hỗ những công ty Nhật Bản di tán cơ sở sản xuất ra khỏi Trung Quốc bằng sức mạnh kinh tế tài chính. Một nửa trong số 30 công ty tiên phong chuyển đến Khu vực Đông Nam Á được công bố vào tháng 7 sẽ chuyển đến Nước Ta. Sau đó, Hiệp định Thương mại Tự do EU – Nước Ta ( EVFTA ) có hiệu lực hiện hành vào tháng 8/2020. Hiệp định cấp cao này sẽ cắt giảm 99 % thuế quan song phương trong vòng 10 năm. Chưa kể, gã khổng lồ Samsung của Nước Hàn đã rút hàng loạt việc sản xuất hàng điện tử tiêu dùng khỏi Trung Quốc và phần đông chuyển sang Nước Ta, nhiều công ty sản xuất Trung Quốc cũng coi Nước Ta là điểm đến ưa thích để tránh thuế quan của Mỹ và chuyển hướng sản xuất. Quy mô đầu tư nước ngoài vào Nước Ta ngày càng lớn, biểu lộ cục diện mới vừa hợp tác vừa cạnh tranh đối đầu .

3.6. Sự ổn định chính trị

Ổn định chính trị, xã hội và viễn cảnh hội nhập kinh tế tài chính khu vực là động cơ đưa dòng chảy tư bản của quốc tế hướng về châu Á .
Tại Khu vực Đông Nam Á, tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào 10 nước thành viên ASEAN trong năm 2013 theo UNCTAD tăng 7 %. Singapore được coi là khu vực có sức lôi cuốn FDI cao nhất trong khu vực. Với 64 tỷ USD được đầu tư vào đảo quốc nhỏ bé này, Nước Singapore mê hoặc hơn nhiều so với 2 nước lân cận là Indonesia ( 19 tỷ USD ) và Malaysia ( 22 tỷ USD ) .
Nhìn sang Xứ sở nụ cười Thái Lan, không ổn định chính trị trong 6 tháng cuối năm 2013 là nguyên do khiến tổng đầu tư trực tiếp nước ngoài vào vương quốc Khu vực Đông Nam Á này chỉ đạt 13 tỷ USD, thấp hơn so với mong đợi của cơ quan chính phủ Thailand .
Tương tự, những nước Thailand, Malaisia và Philipin không nằm trong 25 nước số 1 xếp hạng theo Chỉ số đáng tin cậy FDI là do sự không ổn định chính trị và nền kinh tế tài chính quản lý và vận hành kém, thiếu lao động trình độ trình độ cao, tăng ngân sách lao động .
Trái hẳn với bế tắc chính trị tại Thailand, Myamar đang chuyển mình từ năm 2011. Trong năm 2013, theo bảng xếp hạng của Liên Hiệp quốc, nước này thực sự thành công xuất sắc mỹ mãn với kỷ lục 2,6 tỷ USDFDI đầu tư. Riêng so với 3 nước Nước Ta, Lào, Campuchia, theo nhìn nhận của tổ chức triển khai UNCTAD, đầu tư FDI vào những nước này liên tục không thay đổi và tăng trưởng đều dựa trên sự không thay đổi chính trị .

3.7. Bài học cho Việt Nam

Triển vọng lôi cuốn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài ( FDI ) ở Nước Ta năm 2021 được xem là rất sáng sủa trong toàn cảnh nhiều nhà đầu tư lớn, vừa và nhỏ từ những vương quốc tăng trưởng dần chuyển hướng đầu tư vào Nước Ta. Tổng vốn đầu tư nước ngoài vào Việt Nam tính đến ngày 20/3/2021 gồm có vốn ĐK cấp mới, vốn ĐK kiểm soát và điều chỉnh và giá trị góp vốn, mua CP của nhà đầu tư nước ngoài đạt gần 10,13 tỷ USD, tăng 18,5 % so với cùng kỳ năm trước. Vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài thực thi quý I / 2021 ước tính đạt 4,1 tỷ USD, tăng 6,5 % so với cùng kỳ năm trước ( GSO ). Trong số những đối tác chiến lược FDI vào Nước Ta, những đối tác chiến lược số 1 hầu hết là những nước châu Á như Nước Hàn, Nhật Bản, Nước Singapore, tuy nhiên sự hiện hữu của những nước phương Tây trong số những đối tác chiến lược FDI số 1 vẫn còn khá thấp .
Thứ nhất, qua kinh nghiệm tay nghề của Trung Quốc, Nước Ta hoàn toàn có thể sử dụng bài học kinh nghiệm về thành công xuất sắc của kế hoạch tập trung chuyên sâu khởi đầu vào những khu vực có trọng điểm, sau đó lan rộng ra thực thi FDI tại những địa phương khác và đạt được những tiềm năng của chủ trương FDI .
Thứ hai, để tận dụng được tốt xu thế vận động và di chuyển dòng vốn ngày càng can đảm và mạnh mẽ vào khu vực châu Á, Nước Ta cần phải chăm sóc đến chất lượng dự án Bất Động Sản đầu tư nước ngoài, đồng thời tăng cường năng lực liên kết của doanh nghiệp trong nước vào chuỗi đáp ứng của những doanh nghiệp đầu tư trực tiếp nước ngoài, tạo ra thời cơ tăng trưởng tổng lực và bền vững và kiên cố cũng như thôi thúc hội nhập, mậu dịch tại khu vực châu Á và quốc tế để lựa chọn kế hoạch đầu tư mới, lan rộng ra hợp tác và tăng trưởng vĩnh viễn .
Thứ ba, Nhật Bản là một đối tác chiến lược đầu tư lớn nhất vào Nước Ta, tiếp theo là Nước Hàn và Nước Singapore. Theo khảo sát của Tổ chức triển khai thương mại Nhật Bản ( JETRO ), 70 % doanh nghiệp của vương quốc này liên tục coi Nước Ta là thị trường ưu tiên quan trọng nhất cần được duy trì kế hoạch lan rộng ra hoạt động giải trí, vượt qua những đối thủ cạnh tranh lớn nhất trong cạnh tranh đối đầu lôi cuốn vốn đầu tư là Indonesia, Xứ sở nụ cười Thái Lan và Phillipines. FDI của Nhật Bản vào Nước Ta và những nước ASEAN tập trung chuyên sâu 2 nghành đa phần là nghành nghề dịch vụ sản xuất và phi sản xuất. Trong đó, những nhà đầu tư Nhật Bản chú trọng vào nghành nghề dịch vụ sản xuất ở những nước Khu vực Đông Nam Á hơn là nghành phi sản xuất, bởi những nhà đầu tư đang hoạt động đề ra những chủ trương mê hoặc lôi cuốn nguồn nhân tài là lực lượng kỹ sư có lợi cho nghành nghề dịch vụ này .
Bên cạnh đó, Nước Ta được xem là “ đất lành ” cho dòng vốn FDI chất lượng cao, những doanh nghiệp quốc tế lớn đang tìm kiếm thời cơ đầu tư nhằm mục đích đa dạng hóa chuỗi đáp ứng và hạn chế việc quá nhờ vào vào thị trường Trung Quốc. Nước Ta trở thành một trong những ứng viên sáng giá đón dòng vốn di dời này. Tổng vốn đầu tư nước ngoài ĐK vào nước ta tăng mạnh, tăng 18,5 % ( quý I / 2021 ) so với cùng kỳ năm trước, điển hình như Mỹ tăng 205,5 % ; Nhật Bản tăng 147,7 % ; Nước Hàn tăng 67,1 % .
Nếu Nước Ta muốn hướng tới lôi cuốn đầu tư nước ngoài chất lượng cao, công nghệ cao, Nước Ta cần phải bảo vệ những điều kiện kèm theo có chất lượng cao ( như thể chế, thiên nhiên và môi trường kinh doanh thương mại, con người, vật chất, hạ tầng ). Chúng ta cần không ngừng cải tổ thủ tục hành chính, hoàn thành xong khung pháp lý, có chủ trương khuyến mại có tinh lọc tương thích, đầu tư vào giáo dục và huấn luyện và đào tạo nhân lực chất lượng cao, liên tục hoàn thành xong hạ tầng của những khu công nghiệp, khu công nghiệp và những khu kinh tế tài chính trong cả nước, ngày càng tăng sự liên kết giao thông vận tải giữa những vùng địa lý, tạo mọi điều kiện kèm theo đầu tư kinh doanh thương mại thuận tiện, bình đẳng cho những nhà đầu tư .

Thứ tư, có thể thấy sự thành công của Việt Nam trong cuộc đua vào top đầu thế giới về thu hút vốn FDI thời gian qua còn nhờ vào một số yếu tố khác. Trên hết, các nhà đầu tư nước ngoài đánh giá rất cao về vấn đề ổn định chính trị – xã hội, là một trong những yếu tố góp phần quan trọng để thực hiện các chính sách phát triển kinh tế. Sự thành công trong kiểm soát dịch bệnh Covid-19 thời gian qua cũng là một trong những phép thử của nền kinh tế Việt Nam trước các cú sốc như thiên tai, dịch bệnh, thể hiện sự ổn định chính trị, tạo niềm tin mạnh mẽ với các nhà đầu tư trong nước và ngoài nước.

4. Kết luận

Về mặt khái niệm, mối liên hệ giữa đầu tư và trình độ tăng trưởng của những vương quốc có một số ít điểm khác với đường lối tăng trưởng đầu tư. Tác giả đã nghiên cứu và phân tích 1 số ít yếu tố ảnh hưởng tác động đến khuynh hướng dòng chảy vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên cơ sở nghiên cứu và phân tích khuynh hướng đầu tư vào châu Á, đặc biệt quan trọng là Khu vực Đông Nam Á. Từ đó, rút ra kinh nghiệm tay nghề cho Nước Ta trong việc cải tổ thiên nhiên và môi trường đầu tư và đón đầu xu thế vận động và di chuyển dòng vốn FDI trên quốc tế .

Tài liệu tham khảo:

  1. Dunning, J.H and Narula, R. (1996). The Investment Development Path Revisited: Some Emerging Issues. in J.H. Dunning and R. Narula (eds.), Foreign Direct Investments and Governments: Catalysts for Economic Restructuring. Routledge: London.
  2. Rugman, A.M. (1979). International Diversification and the Multinational Enterprise. Lexington Books: Lexington, MA.
  3. Sethi, D. and Guisinger, S. (2002). Liability of foreignness to competitive advangtage how multinational enterprises cope with the international business environment., Journal of Interntional Management 8 (3), 223-240.
  4. Vernon, R. (1966). International investment and international trade in the product cycle. Quartely Journal of Economics 80,190-207.
  5. Tổng cục Thống kê Việt Nam. https://www.gso.gov.vn

Tác giả: Admin