19
02-2022

Vốn ODA là gì? Đặc điểm, ưu điểm và nhược điểm của nguồn vốn ODA?

Vốn ODA là gì ? Vốn ODA ( Official Development Assistance ) là gì ? Đặc điểm, ưu điểm và điểm yếu kém của nguồn vốn ODA ?. Sự khác nhau giữa góp vốn đầu tư FDI và vốn ODA là gì ưu điểm yếu kém. Giải pháp nâng cao hiệu suất cao sử dụng vốn ODA ở Nước Ta .

Vốn ODA là gì? Ưu nhược điểm của vốn ODA như nào? Tính chất vốn ODA là gì? Các hình thức của đầu tư ODA ra sao? Sự khác nhau giữa đầu tư FDI với vốn ODA là gì ưu nhược điểm? Các nguồn vốn ODA tại Việt Nam đến từ đâu? 

1. Vốn ODA là gì?

Hỗ trợ phát triển chính thức (hay ODA, viết tắt của cụm từ Official Development Assistance), là một hình thức đầu tư nước ngoài. Gọi là Hỗ trợ vì các khoản đầu tư này thường là các khoản cho vay không lãi suất hoặc lãi suất thấp với thời gian vay dài. Đôi khi còn gọi là viện trợ. Gọi là phát triển vì mục tiêu danh nghĩa của các khoản đầu tư này là phát triển kinh tế và nâng cao phúc lợi ở nước được đầu tư. Gọi là chính thức, vì nó thường là cho Nhà nước vay.

Nói cách khác, vốn ODA là nguồn tiền mà cơ quan chính phủ, những cơ quan chính thức của những nước hoặc những tổ chức triển khai phi chính phủ, quốc tế cho những nước đang tăng trưởng, kém tăng trưởng vay để tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội. Việt Nam là nước nhận nhiều nguồn viện trợ ODA từ những vương quốc đang tăng trưởng, nhiều nhất là Nhật Bản.

2. Ưu và nhược điểm của ODA

*) Ưu điểm của ODA:

– Nguồn ODA giúp ta tăng trưởng hạ tầng, tăng trưởng giáo dục, giúp cho kinh tế tài chính tăng trưởng. – Lãi suất thấp ( dưới 3 %, trung bình từ 1-2 % / năm ). – Thời gian cho vay cũng như thời hạn ân hạn dài ( 25-40 năm mới phải hoàn trả và thời hạn ân hạn 8-10 năm ). – Trong nguồn vốn ODA luôn có một phần viện trợ không hoàn trả, thấp nhất là 25 % của tổng số vốn ODA.

*) Nhược điểm của ODA:

– Các nước giàu khi viện trợ ODA đều gắn với những quyền lợi và kế hoạch như lan rộng ra thị trường, lan rộng ra hợp tác có lợi cho họ, bảo vệ tiềm năng về bảo mật an ninh – quốc phòng hoặc theo đuổi tiềm năng chính trị … Vì vậy, họ đều có chủ trương riêng hướng vào 1 số ít nghành nghề dịch vụ mà họ chăm sóc hay họ có lợi thế ( những tiềm năng ưu tiên này đổi khác cùng với tình hình tăng trưởng kinh tế tài chính – chính trị – xã hội trong nước, khu vực và trên quốc tế ). Ví dụ : – Về kinh tế tài chính, nước tiếp đón ODA phải đồng ý dỡ bỏ dần hàng rào thuế quan bảo lãnh những ngành công nghiệp non trẻ và bảng thuế xuất nhập khẩu hàng hoá của nước hỗ trợ vốn. Nước tiếp đón ODA cũng được nhu yếu từng bước Open thị trường bảo lãnh cho những hạng mục hàng hoá mới của nước hỗ trợ vốn ; nhu yếu có những ưu đãi so với những nhà đầu tư trực tiếp quốc tế như được cho phép họ góp vốn đầu tư vào những nghành hạn chế, có năng lực sinh lời cao. – Nguồn vốn ODA từ những nước giàu phân phối cho những nước nghèo cũng thường gắn với việc mua những mẫu sản phẩm từ những nước này mà không trọn vẹn tương thích, thậm chí còn là không thiết yếu so với những nước nghèo. Ví như những dự án Bất Động Sản ODA trong nghành đào tạo và giảng dạy, lập dự án Bất Động Sản và tư vấn kỹ thuật, phần trả cho những chuyên viên quốc tế thường chiếm đến hơn 90 % ( bên nước hỗ trợ vốn ODA thường nhu yếu trả lương cho những chuyên viên, cố vấn dự án Bất Động Sản của họ quá cao so với ngân sách thực tiễn cần thuê chuyên viên như vậy trên thị trường lao động quốc tế ). – Nguồn vốn viện trợ ODA còn được gắn với những lao lý mậu dịch đặc biệt quan trọng nhập khẩu tối đa những mẫu sản phẩm của họ. Cụ thể là nước cấp ODA buộc nước đảm nhiệm ODA phải gật đầu một khoản ODA là hàng hoá, dịch vụ do họ sản xuất. – Nước đảm nhiệm ODA tuy có toàn quyền quản trị sử dụng ODA nhưng thường thì, những hạng mục dự án Bất Động Sản ODA cũng phải có sự thoả thuận, đồng ý chấp thuận của nước viện trợ, dù không trực tiếp quản lý dự án Bất Động Sản nhưng họ hoàn toàn có thể tham gia gián tiếp dưới hình thức nhà thầu hoặc tương hỗ chuyên viên. – Ngoài ra, thực trạng thất thoát, tiêu tốn lãng phí ; thiết kế xây dựng kế hoạch, quy hoạch lôi cuốn và sử dụng vốn ODA vào những nghành nghề dịch vụ chưa hài hòa và hợp lý ; trình độ quản trị thấp, thiếu kinh nghiệm tay nghề trong quy trình đảm nhiệm cũng như giải quyết và xử lý, quản lý và điều hành dự án Bất Động Sản … khiến cho hiệu suất cao và chất lượng những khu công trình góp vốn đầu tư bằng nguồn vốn này còn thấp … hoàn toàn có thể đẩy nước đảm nhiệm ODA vào thực trạng nợ nần.

Ví dụ :

Trong những dự án Bất Động Sản ODA thì phần trả cho những thiết bị và chuyên viên nước hỗ trợ vốn chiếm hơn 90 % nguồn vốn Nguồn vốn ODA còn được gắn với những pháp luật mậu dịch đặc biệt quan trọng nhập khẩu tối đã những sảm phẩm của họ. Cụ thế là nước cấp ODA buộc nước tiếp đón ODA phải đồng ý một khoản ODA là sản phẩm & hàng hóa, dịch vụ do họ sản xuất Nước nhận ODA tuy có toàn quyền quản trị sử dụng ODA nhưng thường thì, những hạng mục dự án Bất Động Sản ODA cũng phải có sự thỏa thuận hợp tác, đồng ý chấp thuận của nước viện trợ, dù không trực tiếp điều hành quản lý dự án Bất Động Sản nhưng họ hoàn toàn có thể tham gia gián tiếp dưới hình thức nhà thầu hoặc tương hỗ chuyên viên Tác động của tỷ giá hối đoái sẽ làm cho giá trị vốn ODA phải hoàn trả tăng lên rất cao ( ODA tính bằng ngoại tệ mạnh, nhưng đồng tiền nước nhận viện trợ thường mất giá mạnh, nhưng đồng tiền nước nhận viện trợ thường mất gí rất lớn vì thế đến khi trả nợ, giá trị phải trả cũng rất lớn ) Ngoài ra thực trạng tham nhũng, thất thoát, tiêu tốn lãng phí thiết kế xây dựng kế hoạch, quy hoạch lôi cuốn và sử dụng vốn ODA vào những nghành nghề dịch vụ chưa hài hòa và hợp lý ; trình độ quản trị thấp, thiếu kinh nghiệm tay nghề trong quy trình đảm nhiệm cũng như giải quyết và xử lý, điều hành quản lý dự án Bất Động Sản …. là nguy cơ tiềm ẩn rất lớn cho những nước nghèo. Tính hai mặt, con dao hai lưỡi của ODA, ODA sẽ là cứu cánh cho vương quốc nghèo nếu sử dụng hiệu suất cao, nhưng sẽ vô cùng tai hại nếu sử dụng không hiệu suất cao hoặc để thực trạng tham nhũng tiêu tốn lãng phí xảy ra.

3. Sự khác nhau giữa đầu tư FDI và vốn ODA là gì ưu nhược điểm

Hiện nay Nước Ta đang đảm nhiệm góp vốn đầu tư FDI rất nhiều. Đây là thời cơ để nước ta tăng trưởng kinh tế tài chính, tạo ra việc làm cho nguồn nhân lực. So với ODA thì đây là nguồn góp vốn đầu tư khá hiệu suất cao nhưng cũng sống sót nhiều yếu tố, đặc biệt quan trọng là ô nhiễm thiên nhiên và môi trường.

Vốn FDI là gì?

FDI là hình thức góp vốn đầu tư trực tiếp quốc tế ( Foreign Direct Investment ). Đây là hình thức góp vốn đầu tư dài hạn của cá thể và công ty nước này vào nước khác trải qua thiết lập cơ sở sản xuất, kinh doanh thương mại. Cá nhân hay công ty góp vốn đầu tư sẽ nắm quyền quản trị cơ sở sản xuất kinh doanh thương mại này. Giống nhau giữa FDI và vốn ODA là gì ưu điểm yếu kém ? Điểm giống nhau giữa hai nguồn vốn này là đều xuất phát từ ngoài biên giới vương quốc, đa phần là từ những nước tăng trưởng. Các nước nhận góp vốn đầu tư là nước đang và kém tăng trưởng. Đây là hai nguồn vốn phải đương đầu với rủi ro đáng tiếc thường thì và rủi ro đáng tiếc về tỷ giá hối đoái.

Bảng so sánh sự khác nhau giữa FDI và vốn ODA

Tiêu chí

Vốn ODA

Vốn FDI

Nguồn vốn

nhà nước và tổ chức triển khai liên chính phủ, những tổ chức triển khai phi chính phủ, tổ chức triển khai kinh tế tài chính quốc tế, những tổ chức triển khai thuộc mạng lưới hệ thống liên hiệp quốc Cá nhân hoặc công ty quốc tế

Đối tượng tiếp nhận

nhà nước của những nước chậm tăng trưởng Cá nhân, công ty quốc tế nắm quyền quản trị những cơ sở sản xuất, kinh doanh thương mại từ nguồn vốn góp vốn đầu tư

Bản chất

Là một khoản vay có thời hạn cho vay dài, thời hạn ân hạn dài, lãi suất vay thấp Là một khoản góp vốn đầu tư để kiếm lời

Quyền sở hữu và sử dụng vốn

Quyền sở hữu vốn và quyền sử dụng vốn tách rời . Chủ sở hữu vốn là người trực tiếp sử dụng vốn

Hình thức

Nước viện trợ không trực tiếp quản lý dự án Bất Động Sản nhưng lại hoàn toàn có thể tham gia gián tiếp dưới hình thức nhà thầu hoặc tương hỗ chuyên viên Trực tiếp tham gia điều hành quản lý dự án Bất Động Sản

Mục đích

Mục đích tương hỗ những nước đang và kém tăng trưởng trong việc tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội Đầu tư, kiếm lời

Tính chất

ODA có đặc thù ràng buộc ( nước tiếp đón vốn phải tuân thủ những điều kiện kèm theo mà nước viện trợ đưa ra ). Đây là công cụ để thiết lập và duy trì quyền lợi kinh tế tài chính và chính trị của những nước FDI không có đặc thù ràng buộc, tạo sức ép phải biến hóa chủ trương của nước tiếp đón góp vốn đầu tư. Quyền quản lý và điều hành, quản trị phụ thuộc vào vào số vốn góp

Điều kiện thu hút

GDP thấp, kém tăng trưởng Môi trường góp vốn đầu tư tốt

Cơ cấu vốn

Nước tiếp đón vốn phải có một nguồn vốn đối ứng khi nhận viện trợ 100 % là vốn góp vốn đầu tư quốc tế

Sự khác nhau giữa FDI và Vốn ODA là gì ưu điểm yếu kém ? FDI là nguồn vốn góp vốn đầu tư có sự độc lạ lớn so với ODA. Để sử dụng tốt hai nguồn góp vốn đầu tư này, nước đảm nhiệm cần đặt ra kế hoạch, khuynh hướng rõ ràng để sử dụng nguồn vốn có hiệu suất cao tốt nhất.

4. Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ODA ở Việt Nam

Một là, nhận thức đúng đắn về thực chất nguồn vốn ODA với 2 mặt chính trị và kinh tế tài chính kết nối ngặt nghèo với nhau để trên cơ sở đó khai thác tác động ảnh hưởng tích cực về chính trị và kinh tế tài chính của vốn ODA có lợi cho sự nghiệp tăng trưởng của quốc gia. Trong toàn cảnh là nước có mức thu nhập trung bình, Nước Ta cần xác lập rõ khuynh hướng toàn diện và tổng thể về lôi cuốn và sử dụng nguồn vốn ODA để làm địa thế căn cứ cụ thể hoá những chủ trương, chủ trương của Đảng và Nhà nước trong việc kêu gọi nguồn lực này ; xác lập được những nghành nghề dịch vụ ưu tiên cần sử dụng vốn ODA tránh thực trạng phân chia giàn trải, tạo tâm ý ỷ lại, không nỗ lực tìm kiếm những nguồn vốn khác. Hai là, tăng cường vốn đối ứng, đặc biệt quan trọng vốn đối ứng cho công tác làm việc giải phóng mặt phẳng và tái định cư so với những dự án Bất Động Sản góp vốn đầu tư thiết kế xây dựng. Để thực thi được giải pháp này, cần làm những bước sau : – Xác định thứ tự ưu tiên góp vốn đầu tư những dự án Bất Động Sản ODA gắn liền với bảo vệ nguồn vốn đối ứng cho những dự án Bất Động Sản này ; – Xây dựng quá trình, chính sách tổng hợp, phân chia và giám sát vốn đối ứng một cách có mạng lưới hệ thống và chuyên nghiệp, đặc biệt quan trọng vốn sắp xếp từ ngân sách nhà nước cho những cơ quan TW và tương hỗ những địa phương. – Xây dựng kế hoạch trung hạn về vốn đối ứng trên cơ sở kế hoạch góp vốn đầu tư trung hạn so với nguồn vốn ODA. – Thực hiện nghiêm việc thẩm định và đánh giá vốn khi thẩm định và đánh giá và phê duyệt văn kiện chương trình, dự án Bất Động Sản theo ý thức Chỉ thị số 1792 / CT-TTg của Thủ tướng nhà nước, bảo vệ quy mô dự án Bất Động Sản phải tương thích với năng lực sắp xếp vốn đối ứng của cơ quan chủ quản và chủ góp vốn đầu tư. – Có giải pháp hữu hiệu trong việc kêu gọi và sử dụng vốn ODA làm vốn đối ứng, cơ cấu tổ chức lại hạng mục dự án Bất Động Sản để nâng cao hiệu suất cao sử dụng vốn ODA và vốn đối ứng. Ba là, nâng cao hơn nữa vai trò làm chủ và ý thức nghĩa vụ và trách nhiệm của nhiều cơ quan chủ quản, chủ dự án Bất Động Sản và tôn vinh tính minh bạch trong quản trị, sử dụng ODA, đơn cử : – Phát huy vai trò làm chủ những tiềm năng tăng trưởng sẽ tránh rơi vào thực trạng nhờ vào vào viện trợ, phát huy được niềm tin tự chủ, năng động và phát minh sáng tạo để sử dụng nguồn vốn ODA một cách mưu trí và hiệu suất cao. – Nâng cao vai trò dữ thế chủ động và tôn vinh nghĩa vụ và trách nhiệm của những cơ quản trị nhà nước về viện trợ tăng trưởng, những cơ quản chủ quản, cũng như những đơn vị chức năng thụ hưởng trong lôi cuốn, quản trị và sử dụng nguồn vốn ODA của những nhà hỗ trợ vốn là một trong những nhu yếu đặt ra nhằm mục đích bảo vệ sử dụng có hiệu suất cao viện trợ trong toàn cảnh hợp tác mới. Khuyến khích và hoạt động để có rất đầy đủ sự tham gia tích cực của những tổ chức triển khai xã hội, những nhà chuyên môn, những người thụ hưởng hoặc bị ảnh hưởng tác động từ dự án Bất Động Sản vào quy trình lựa chọn, kiến thiết xây dựng và triển khai dự án Bất Động Sản nhằm mục đích tôn vinh tính công khai minh bạch, minh bạch và nghĩa vụ và trách nhiệm báo cáo giải trình trong quản trị và sử dụng nguồn vốn ODA của những nhà hỗ trợ vốn … Bốn là, hợp tác công-tư ( PPP ) : Hướng đi mới để lôi cuốn góp vốn đầu tư và sử dụng nguồn vốn ODA một cách hiệu suất cao. Theo đó, Nhà nước nên khuyến khích tư nhân cùng tham gia góp vốn đầu tư vào những dự án Bất Động Sản dịch vụ hoặc khu công trình công cộng của Nhà nước có sử dụng vốn ODA làm hạt nhân thực thi.

Với mô hình PPP, Nhà nước sẽ thiết lập các tiêu chuẩn về cung cấp dịch vụ và tư nhân được khuyến khích cung cấp bằng cơ chế thanh toán theo chất lượng dịch vụ. Việc các thành phần kinh tế, các doanh nghiệp tư nhân tham gia vào các dự án sử dụng nguồn vốn ODA sẽ phát huy được hơn nữa hiệu quả sử dụng nguồn vốn này. 

Năm là, kiến thiết xây dựng hiên chạy dọc và khuôn khổ pháp lý về quản trị nguồn vốn ODA một cách đồng nhất và minh bạch. Trước mắt, để tương thích với nhu yếu và yên cầu đặt ra trong toàn cảnh khi Nước Ta đã trở thành nước có mức thu nhập trung bình, đồng thời nhằm mục đích quản trị và sử dụng vốn ODA có hiệu suất cao, bảo vệ hài hòa hóa quy trình tiến độ và thủ tục quản trị với nhà hỗ trợ vốn, duy trì sự quản trị và điều phối thống nhất những nguồn hỗ trợ vốn tăng trưởng, hướng tới tối ưu hoá sử dụng nguồn vốn này, cần thay thế Nghị định số 132 / 2018 / NĐ-CP sửa đổi Nghị định 16/2016 / NĐ-CP về quản trị và sử dụng vốn tương hỗ tăng trưởng chính thức ( ODA ) và vốn vay ưu đãi bằng Nghị định mới tương thích với tình hình lúc bấy giờ … Sáu là, tăng cường công tác làm việc theo dõi và nhìn nhận nguồn vốn ODA để bảo vệ tiềm năng bảo đảm an toàn nợ. Mặc dù, nhà nước đã có những nỗ lực quan trọng nhằm mục đích cải tổ mạng lưới hệ thống theo dõi và nhìn nhận, tuy nhiên công tác làm việc theo dõi và nhìn nhận chương trình, dự án Bất Động Sản ở những cấp chưa được chăm sóc đúng mức, chính sách báo cáo giải trình, thanh quyết toán kinh tế tài chính chưa được triển khai trang nghiêm và thiếu những chế tài thiết yếu.

Kết luận: Để bảo đảm an toàn nợ bền vững trước khi ra quyết định, cần tăng cường hơn nữa công tác giám sát của Quốc hội, chỉ ra những khiếm khuyết trong sử dụng viện trợ của những nhóm lợi ích cả trong và nước ngoài, nhà tài trợ; phân tích những mặt lợi, bất lợi của vốn ODA từ đó đề xuất kiến nghị bảo đảm việc sử dụng có chọn lọc, có hiệu quả.

Tác giả: Admin