25
12-2021

Dùng điện “trời cho” quá đà, phá quy hoạch

Khi kiến thiết xây dựng Quy hoạch điện VII kiểm soát và điều chỉnh, những nhà lập quy hoạch đã không lường hết được sự tăng trưởng “ bốc lửa ” của nguồn nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt quan trọng là điện mặt trời. Chỉ sau vài năm được phê duyệt, quy hoạch đã liên tục bị phá vỡ bởi sự ngày càng tăng chóng mặt của nguồn nguồn năng lượng “ trời cho ”. Chính vì vậy, trong Quy hoạch điện VIII đang chờ được phê duyệt đã phải tạm dừng bổ trợ thêm những dự án Bất Động Sản mới .Theo Đề án Điều chỉnh quy hoạch tăng trưởng điện lực vương quốc quy trình tiến độ 2011 – 2020 có xét đến năm 2030 ( Quy hoạch điện VII Điều chỉnh ) được phê duyệt vào tháng 3/2016, đến năm 2020, tổng hiệu suất nguồn điện mặt trời đạt khoảng chừng 850 MW ; năm 2025 khoảng chừng 4.000 MW và tăng lên 12.000 MW vào năm 2030. Thế nhưng, tính đến thời gian đầu tháng 5/2021, tổng hiệu suất điện mặt trời đã đạt trên 19.000 MW, tăng tới hơn 20 lần so với quy hoạch …

BÙNG PHÁT ĐỂ RỒI PHẢI TẮT BỚT

Cùng với việc phê duyệt Quy hoạch điện VII Điều chỉnh, 1 số ít chính sách, chủ trương khuyến khích tăng trưởng điện mặt trời cũng được phát hành. Cụ thể, Quyết định 11 / TTg ngày 11/4/2017 và Quyết định 13/2020 / TTg của Thủ tướng nhà nước về chính sách khuyến khích tăng trưởng điện mặt trời tại Nước Ta .

Quyết định này đã trở thành “thỏi nam châm” cuốn hút hàng trăm doanh nghiệp trong và ngoài nước rót dòng vốn đầu tư lên tới hàng trăm nghìn tỷ đồng vào các dự án điện mặt trời trên cả nước.

Theo số liệu của Tập đoàn điện lực vương quốc Nước Ta ( EVN ), tính đến thời gian đầu tháng 5/2021, tổng hiệu suất điện mặt trời đã lên tới 19.900 MW ( trong đó, 10.317 MW điện mặt trời trang trại, 9.583 MW điện mặt trời áp mái ) .

Không thể phủ nhận việc gia tăng nhanh chóng của điện mặt trời đã góp phần bổ sung sản lượng điện thiếu hụt cho hệ thống điện quốc gia. Song, chính sự phát triển được cho là “nhiều chưa từng có trong lịch sử” đang đặt ra những thách thức và áp lực rất lớn lên hệ thống lưới điện truyền tải.

Việc hiệu suất điện mặt trời quản lý và vận hành trong thực tiễn gấp nhiều lần so với quy hoạch, trong khi lưới điện không kịp góp vốn đầu tư đã dẫn tới hậu quả là hàng trăm triệu kWh điện mặt trời bắt buộc phải cắt giảm để bảo vệ bảo đảm an toàn cho mạng lưới hệ thống lưới điện truyền tải .Cụ thể, trong 4 tháng đầu năm 2021, lượng điện năng lượng mặt trời áp mái cắt giảm khoảng chừng 447,5 triệu kWh, chiếm 13,3 %. Dự kiến cả năm 2021 sẽ cắt giảm 1,25 tỷ kWh, chiếm 9 % tổng sản lượng nguồn năng lượng tái tạo .Giải thích về tình hình cắt giảm hiệu suất điện mặt trời thời hạn qua, mới gần đây tại buổi tọa đàm : “ Nghịch lý thừa điện mặt trời : Giải pháp nào bảo vệ quyền hạn chính đáng của doanh nghiệp ? ”, ông Phạm Nguyên Hùng, Phó Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo ( Bộ Công Thương ), nêu thực tiễn những nguồn điện tái tạo như điện mặt trời, điện gió có đặc thù chung đều là những nguồn nguồn năng lượng “ phập phù ”, năng lực kiểm soát và điều chỉnh rất hạn chế, năng lực tàng trữ không lớn do ngân sách cao .Việc góp vốn đầu tư điện mặt trời lại diễn ra rất nhanh trong khi lưới điện truyền tải, phân phối chưa kịp bổ trợ. Hơn nữa, đa phần những dự án Bất Động Sản điện mặt trời tập trung chuyên sâu đa phần tại một số ít khu vực có tiềm năng lớn như miền Nam, Nam Trung Bộ. Do đó, lưới điện tại những khu vực này bị quá tải, dẫn đến phải cắt giảm nguồn điện trong một số ít thời gian khi điện mặt trời phát cao .

LÚNG TÚNG BỊ ĐỘNG KHÓ TÌM LỐI RA

Cũng tại buổi tọa đàm trên, TS.Vũ Đình Ánh, chuyên viên kinh tế tài chính, cho rằng tất cả chúng ta nhìn nhận chưa đúng về điện mặt trời, do đó có cam kết khuyến mại lớn cho mô hình này. Chính là do chủ trương tặng thêm nên xảy ra thực trạng ồ ạt góp vốn đầu tư, hiệu suất tăng lên gấp 20 lần so với dự trù trong quy hoạch. Với những dự án Bất Động Sản nhiệt điện bị chậm quá trình, những dự án Bất Động Sản nguồn năng lượng tái tạo là tương thích với nhu yếu, nhưng trong thực tiễn lại không diễn biến như vậy .Việc bùng nổ nguồn năng lượng điện mặt trời cho thấy rất nhiều quy hoạch có giá trị pháp lý cao, như Quy hoạch điện VII kiểm soát và điều chỉnh đã bị phá vỡ. “ Không phải chỗ nào cũng tăng trưởng được điện mặt trời ”, TS. Ánh nhấn mạnh vấn đề .Dùng điện “trời cho” quá đà, phá quy hoạch - Ảnh 1Nước Ta có nhiều giờ nắng, nhưng thực tiễn những dự án Bất Động Sản nguồn năng lượng mặt trời lớn tập trung chuyên sâu ở phía Nam Trung Bộ. Quy hoạch không chỉ cần thời hạn, mà còn cả khoảng trống, khu vực. Câu chuyện tiếp theo là nguồn năng lượng điện mặt trời bùng nổ nhưng truyền tải điện không theo kịp .“ Để góp vốn đầu tư đường dây 220KV phải mất 2 – 3 năm, còn đường dây 500KV phải mất 5 năm. Trong khi đó, góp vốn đầu tư dự án Bất Động Sản điện mặt trời chỉ mất 6 tháng và lại phân chia tập trung chuyên sâu vào địa phương thì không hề phân chia được ”, TS. Ánh nghiên cứu và phân tích .

Mặt khác, do phụ thuộc vào thời gian phát sáng của mặt trời, nên nếu vào ban đêm và hay trời mây mù, thì phải có hệ thống bù đắp đi theo, hệ thống này chiếm khoảng 1/4 công suất. Ngành điện có đề xuất pin tích trữ năng lượng mặt trời để đảm bảo phát ổn định, nên lại thêm quy hoạch về biến động thời gian.

Rõ ràng điều này cho thấy sự lúng túng, bị động. Phát triển nguồn năng lượng mặt trời là xu thế tất yếu nhưng khi tiến hành lại thể hiện khá nhiều yếu tố cần giải quyết và xử lý trong thời hạn tới .Điện mặt trời tham gia vào thị trường lại có 1 số ít biến số nữa. Thứ nhất, biến số nguồn nguồn năng lượng mặt trời, cần có dự trữ nguồn năng lượng mặt trời khi nguồn nguồn năng lượng này đùng một cái sụt giảm. Thứ hai, gần đây, có biến thiên lớn về cầu của điện. Dịch Covid-19 đã ảnh hưởng tác động đến sản xuất, nhiều doanh nghiệp giải thể, dừng hoạt động giải trí, khiến tiêu thụ điện chỉ tăng trưởng bằng 1/3 so với trước đó .Nhưng chỉ một vài ngày đầu tháng 6 vừa mới qua, nhu yếu điện lại tăng vọt. Điều đó cho thấy, biến số về nhu yếu điện cũng rất lớn. Dưới góc nhìn kinh tế tài chính, thừa hay thiếu điện mặt trời, xét về cung – cầu không giống như thị trường hàng hoá thuần túy .Cắt giảm hiệu suất điện mặt trời thời hạn qua là việc làm bắt buộc để giữ bảo đảm an toàn cho mạng lưới hệ thống lưới điện truyền tải. Song, theo phản ánh từ những doanh nghiệp thực trạng cắt giảm diễn ra liên tục và liên tục đã gây thiệt hại rất lớn cho doanh nghiệp .

LỐI THOÁT NÀO CHO DOANH NGHIỆP

Nói đơn cử hơn, ông Lê Ngọc Hồ, Phó Giám đốc Ban đầu tư Công ty CP Tập đoàn Hoành Sơn cho biết có nhà máy sản xuất chưa từng một ngày được hoạt động giải trí đúng hiệu suất, ngay từ khi mở màn quản lý và vận hành đã bắt buộc phải cắt giảm, 1 số ít có đến 50-60 % .

Theo tính toán, nếu một ngày phải giảm phát 50% công suất thì thiệt hại từ 200-250 triệu đồng. Nếu tình hình này kéo dài, doanh nghiệp sẽ đứng trước nguy cơ phá sản.

Hiện nay, vì sự bảo đảm an toàn chung của mạng lưới hệ thống truyền tải điện, những doanh nghiệp vẫn phải đồng ý việc bị cắt giảm, nhưng điều này không chỉ khiến họ thiệt hại về kinh tế tài chính mà còn tác động ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của rất nhiều người lao động. Do đó, ông Hồ kiến nghị những cấp quản trị làm thế nào để giải được bài toán chạy hết hiệu suất cho những nhà máy sản xuất điện mặt trời .Trước tình hình này, ông Hùng cho biết, vừa mới qua Bộ Công Thương đã chỉ huy EVN, Trung tâm Điều độ mạng lưới hệ thống điện vương quốc có 1 số ít kiểm soát và điều chỉnh lệch giờ phát cao điểm của những thủy điện nhỏ miền Trung, miền Nam, từ đó đã giúp tăng năng lực phát của nguồn nguồn năng lượng tái tạo cỡ 1.000 MW .Tuy nhiên, để tối đa hóa sự đảm nhiệm nguồn năng lượng tái tạo là việc khó vì tương quan đến sự bảo đảm an toàn mạng lưới hệ thống điện, vẫn phải có sự kêu gọi nhiều nguồn điện khác nhau và cắt giảm nguồn nguồn năng lượng tái tạo nhất định .

Ông Hùng cho biết thêm theo kinh nghiệm của các nước phát triển trong lĩnh vực năng lượng tái tạo, để có thể phát triển năng lượng tái tạo mạnh mẽ, bền vững, cần tập trung vào các nội dung như chính sách, hạ tầng truyền tải và điều độ vận hành hệ thống điện.

Cụ thể, liên tục nghiên cứu và điều tra phát hành những chủ trương lôi cuốn góp vốn đầu tư tăng trưởng nguồn năng lượng tái tạo tương thích với từng thời kỳ tăng trưởng kinh tế tài chính – xã hội, tương thích với sự tăng trưởng của thị trường điện, tương thích với từng mô hình công nghệ tiên tiến nguồn năng lượng tái tạo như chính sách mua và bán điện trực tiếp, chính sách chứng từ nguồn năng lượng tái tạo .Bên cạnh đó, cần thôi thúc tăng trưởng những mạng lưới hệ thống nguồn năng lượng tái tạo phân tán Giao hàng nhu yếu tiêu thụ tại chỗ của những hộ tiêu thụ như những khu công nghiệp, TT thương mại, dịch vụ, nhà dân … lắp ráp điện mặt trời mái nhà để phân phối cho chính nhu yếu của mình cùng phối hợp với điện mua từ lưới điện .Đồng thời, tăng cường góp vốn đầu tư tăng cấp, lan rộng ra hạ tầng truyền tải phối hợp với những mạng lưới hệ thống tàng trữ ( như thủy điện tích năng, mạng lưới hệ thống ắc quy BESS. .. ) và tăng cường năng lực điều độ quản lý và vận hành mạng lưới hệ thống điện, tăng cường liên kết lưới điện khu vực. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực hấp thụ nguồn điện nguồn năng lượng tái tạo, bảo vệ quản lý và vận hành bảo đảm an toàn, hiệu suất cao mạng lưới hệ thống điện.

Tác giả: Admin